* استفاده از برخی امکانات شبکه در لینوکس 1
* استفاده از برخی امکانات شبکه در لینوکس 2
* استفاده از پارتیشن های ویندوز در لینوکس
* آیا لینوکس یک راز ناگفته دارد ؟
* اتصال به اینترنت
* بررسی محیط های کاری در لینوکس
* بررسی محیط های گرافیکی در لینوکس بخش اول
* بررسی محیط های گرافیکی در لینوکس بخش دوم
* راهنمای از ویرایشگر Vi بخش اول

استفاده از برخی امکانات شبکه در لینوکس ( 1 )
کارت شبکه :
یکی از ملزومات اتصال اولیه به یک شبکه محلی وجود کارت شبکه و تشخیص آن از جانب لینوکس است . این کار در مراحل نصب لینوکس و به صورت خودکار انجام می شود .
پس از ورود به محیط KDE لینوکس لازم است تا قبل از هر کاری جهت استفاده از امکانات شبکه اقدام به پیکربندی کارت شبکه مورد نظر نمود .
برنامه ویژه تنظیم کارت شبکه در بعضی از لینوکس ها مثل Knoppix از همان ابتدی بالا آمدن سیستم عامل در منوی اصلی برنامه های لینوکس و تحت عنوان Configure Network Card وجود دارد .
در برخی لینوکس های دیگر این برنامه به صورت پیش فرض در لیست برنامه های اصلی قرار ندارد بلکه باید آن را از طریق پکیج ویژه نصب برنامه در آن لینوکس مثل پکیج Yast و قسمت Network Drive در لینوکس Suse نصب کرد .
پس از اجرای این برنامه دو اتفاق باز هم برحسب نوع لینوکس مورد استفاده ممکن است رخ دهد . کاری که قرار است انجام شود این است که به تنظیمات کارت شبکه با دادن یک آدرس IP جهت ورود به شبکه اقدام شود . این کار یا ممکن است به صورت گرفتن اطلاعات لازم از کاربر به صورت مرحله به مرحله و نهایتا جمع آوری این اطلاعات و خواندن آن به دستور IPCNFG باشد یا این که یک پنل گرافیکی ویژه این کار باز شده و شروع به درخواست آن اطلاعات نماید . در هر صورت در هنگام تنظیم کارت شبکه کاربر باید اطلاعات زیر را برای ورود به شبکه به سیستم وارد نماید :

Use DHCP Broadcast .1
در هر شبکه یک سرور DHCP وجود دارد . این سرور مسئول ارایه یک آدرس به هر کامپیوتری است که به آن متصل می شود ( IP ) . با وجود چنبن سروری در شبکه هر کامپیوتر به ازی هر دفعه ای که به شبکه وارد می شود یک آدرس IP به صورت دینامیک از سرور دریافت می کند . پس کامپیوتر های یک شبکه هیچگاه داری آدرس IP ثابتی نبوده و این سرور است که مشخص می کند چه آدرسی به چه کامپیوتری داده شود . اگر سئوال فوق را با فشردن کلید YES جواب دهید آنگاه از شما خواسته می شود تا آدرس IP سرور DHCP را وارد کنید و اگر جوابتان منفی باشد آنگاه اعلام کرده اید که می خواهید یک آدرس IP ثابت برای کامپیوتر خود تعیین کنید . بنابرین باید به قسمت دوم سوالات پاسخ دهید .

IP Address for rth0 .2
در این قسمت باید یک آدرس IP برای انتصاب دایم به کامپیوتر خود وارد نمایید . به عنوان مثال از آدرس 192.168.110.50 یا شبیه آن برای اتصال به یک شبکه محلی استفاده کنید . لازم به ذکر است که اگر سوال اول را " بلی " جواب داده باشید به جای این سوال از شما آدرس سرور DHCP پرسیده خواهد شد .

Network Mask for eth0 .3
این آدرس الگوی آدرس دهی و در واقع کلاس IP انتخاب شده برای سیستم است که معمولا در شبکه های محلی به صورت 255.255.255.0 انتخاب می شود .

Broadcast Address .4
این آدرس دامنه آدرس های IP موجود در شبکه را برای ارتباط با کامپیوتر ما بیان می کند که بر اساس Mask وارد شده در قسمت قبل محاسبه شده و صرفا از شما یک تایید برای آن می گیرد . طبق مسک وارد شده در قسمت قبل این آدرس قاعدتا به صورت 192.168.110.254 می باشد .

Default Gateway .5
همانند سرور DHCP در هر شبکه یک کامپیوتر می تواند نقش دروازه را بازی کند . وظیفه دروازه این است که وسیله ارتباط بین شبکه محلی موجود را با جهان خارج برقرار سازد این سرور از طریق مکانیسم Routing بین شبکه محلی و کامپیوتر های راه دور ( Remote ) پلی برقرار می سازد و امکان دسترسی آنها به یکدیگر را فراهم می کند . به هرحال به توجه به ماهیت شبکه محلی موجود و وجود چنین سروری در سیستم می توان این پرسش را پاسخ داد .

Name server.6
یک استاندارد TCP/IP است که مسئول تبدیل نام کامپیوتر ها به آدرس IP مخصوص به هر کدام است بدین وسیله کامپیوتر ها می توانند هنگام ارتباط با یکدیگر به جا این که مجبور به کار سختی مثل تبادل آدرس های نه چندان مانوس IP شوند اسامی با مسمای یکدیگر را به کار ببرند . به همین دلیل وجود یک مترجم یا تبدیل کننده در شبکه لازم است تا هر کامپیوتری نام کامپیوتر دیگر مورد نظر خود را به او بدهد و او آدرسIP آن را برگرداند و من بعد تماس بین آن دو از طریق این آدرس انجام می گیرد . نکته ای که در زمینه پاسخ به این سوالات وجود دارد این است که تمام سرور های گفته شده می توانند مثلا در یک کامپیوتر با سیستم عامل ویندوز 2000 سرور خلاصه شود و جواب تمامی آدرس های خواسته شده فوق آدرس همان سرور مثلا 192.168.110.10 باشد . پس از اتمام پیکربندی کارت شبکه زمان استفاده از امکانات مختلف شبکه محلی فراهم می شود .)

استفاده از برخی امکانات شبکه در لینوکس ( 2 )
تنظیم مودم :
برخلاف پیکربندی کارت شبکه که معمولا برای کارت های رایج بدون درد سر انجام می شود مودم ها ( خصوصا مودم های داخلی ) در برخی موارد کاربران لینوکس را با مشکل مواجه می سازد .
در لینوکس برنامه شماره گیری به نام KPPP وجود دارد که ضمن کمک به تنظیم مودم عمل شماره گیری را فراهم می سازد برای این کار پس از اجرای این برنامه و انتخاب ISP به منظور اتصال به شبکه راه دور یا قسمت Setup به سراغ پنل Device می رویم و نوع اتصال مودم را انتخاب می کنیم در این قسمت گزینه های مختلفی وجود دارد که قابل انتخاب است مثلا اتصال ttys0 همان پورتی است که کاربران ویندوز آن را بعنوان اولین پورت سریال یا Com1 می شناسند یا ttys1 معادل Com2 است و الی آخر هر کدام از این پورت ها که انتخاب شدند باید به ازی هر کدام از آن سری هم به پنل Modem زده و دگمه Qvery Modem را بزنیم تا اگر لینوکس موفق به کشف مودم در پورت مورد نظر شد پیغام Modem is ready نمایان شود .

استفاده از امکانات شبکه
یکی از اولین فواید دسترسی به کامپیوتر های موجود در یک شبکه استفاده از فایل های موجود بر روی ؛ آنهاست برنامه XSMBROWser یا همان سامبای مشهور این امکان را برای ما فراهم می سازد پس از اجری این برنامه صفحه ای نمایان شده و از ما می خواهد تا با انتخاب شبکه مورد نظر کار خود را انجام دهیم در اینجا ابتدا به وسیله کلیک کردن بر روی دگمه +Network یک شبکه را به سامبا معرفی می کنیم .
در این جا یک نام اختیاری برای آن انتخاب کرده و نوع ارتباط با آن شبکه را در قسمت Type مشخص می نماییم که می تواند یکی از دو حالت زیر باشد :

Broadcast .1
در این حالت کامپیوتر اضافه شده به شبکه یک آدرس IP را بعنوان دامنه یا محدوده در شبکه رها می کند و هر کامپیوتری که آدرسش در این محدوده قرار گیرد به آن جواب می دهد و در لیست کامپیوتر هایی که برخی از فایل هایشان قابل دسترسی است قرار می گیرد مثلا اگر آدرس 192.168.110.255 را وارد کنیم کلیه کامپیوتر هایی که با آدرس 192.168.110.0 هستند به آنها جواب می دهند .

Wins .2
در این حالت کامپیوتر های موجود در شبکه از یک سرور با ویژگی ؛ Wins استفاده می کنند و می توانند با رجوع به این سرور واحد با یکدیگر ارتباط برقرار کنند کافی است در این جا آدرس IP مربوط به سرور Wins را به همراه یک نام کاربر و رمز عبور معتبر دامنه شبکه وارد نماییم سرور Wins مسوول نگهداری لیستی از کامپیوتر های موجود در شبکه به همراه آدرس IP آنهاست و هر گاه کامپیوتری نیاز به ارتباط با کامپیوتر دیگری داشته باشد آدرس IP آن را از سرور Wins درخواست می کند به هر صورت پس از انتخاب یکی از دو حالت فوق لیستی از کامپیوتر های شبکه نمایان می شود که با کلیک بر روی هر کدام می توان به فایل های به اشترک گذاشته شده آنها دسترسی پیدا کرد . )

استفاده از پارتیشن های ویندوز در لینوکس
حتما شما هم فایل های خیلی زیادی روی درایو های ویندوز دارین و می خواین وقتی با لینوکس کار می کنین به اونها هم دسترسی داشته باشین . البته تو بعضی از نسخه ها از جمله SUSE Linux این مشکل وجود ندارد . اما من خودم تو Redhat باهاش مشکل داشتم .
واسه اینکه بتونید از درایو هاتون استفاده کنید روش های خیلی زیادی وجود داره . یکی از اونها استفاده از دستور MOUNT هست که با اون می تونین به طور موقت درایو های ویندوز رو تو لینوکس MOUNT کنین . البته یه روشی هم هست که میشه این دستور رو دایمی کرد که در ادامه توضیح میدم .
برای مثال ما درایو e رو mount می کنیم .
اول باید برید به شاخه /mnt  ، در این شاخه درایو های CD ROM و FLOPPY موجود می باشند .
شما باید در این شاخه یه دایرکتوری بسازید و اسم اون رو بزارید e  . حالا شما یه شاخه دارین به اسم /mnt/e 
حالا شل رو اجرا کنید و این دستور رو توش بنویسید
mount /dev/hda6 /mnt/e
حواستون باشه که بین mount و /dev یه فاصله وجود داره . همچنین بین hda6 و /mnt
حالا وارد اون دایرکتوری که تو /mnt ساختین بشین و محتویات درایو e خودتون رو مشاهده کنید .
اگه خواستین می تونید به همین ترتیب بقیه درایو ها تون رو هم mount کنید .
Drive c = hda1
Drive d = hda5
Drive e = hda6
Drive f = hda7
Drive g = hda8
Drive h = hda9

آیا لینوکس یک راز ناگفته دارد ؟
در داستان علمی تخیلی استفن کینگ ، " برج تاریک " ، قهرمان داستان جایی می گوید : " فقط دشمنان حقیقت را می گویند . دوستان و عاشقان به خاطر وظیفه ، به طور بی پایان دروغ می گویند ."
گروه SCO ( خالق سیستم عامل یونیکس ) ، کمپانی IBM را به علت استفاده غیر مجاز از کد یونیکس در سیستم عامل لینوکس خود ، تحت تعقیب قرار داده و تقاضای یک میلیارد دلار خسارت کرده است . این شکایت نه به علت زیر پا گذاشتن قانون کپی رایت ، بلکه به علت نقض مفاد قرارداد مابین دو شرکت ، از طرف IBM می باشد که البته IBM نیز نیز آن را رد می کند .
از طرف دیگر گروه SCO قصد دارد شرکت های عمده سازنده لینوکس را به یک دعوای حقوقی بکشاند و موتور رو به پیشرفت جامعه " اپن سورس " را که روز به روز در بازار Enterprise بزرگتر و قویتر می شوند ، مختل کند .
در شکل کلی ، SCO تمام انجمن لینوکس را به رقابت طلبیده است و از آنها می خواهد ثابت کنند کد لینوکس را خودشان نوشته اند و این ادعای SCO بازار را دچار نگرانی کرده است : " منبع حقیقی کد لینوکس و برنامه های اپن سورس از کجا آمده ؟ آیا این کد از جایی دزدیده شده است ؟ "

این دعوا های حقوقی و ادعا ها ، شرکت های بزرگ خریدار تکنولوژی اطلاعات را نگران چیزی کرده که از آن متنفرند : رویارویی با قانون . به خصوص زمانی که صحبت از سرمایه گذاری های چند میلیون دلاری به میان می آید . از همه بدتر ، طبیعت برنامه های اپن سورس است . زیرا کاربران اینگونه نرم افزار ها بیشتر در خطر قانون کپی رایت هستند تا کاربران سیستم های غیر اپن سورس .
جاناتان بند ، وکیل دادگستری از مؤسسه موریسون و فورستر می گوید : " اگر لینوکس در این دعوای حقوقی شکست بخورد ، آنگاه کاربران لینوکس نیز با استفاده کردن و یا برنامه نویسی با آن کد ها ، تحت تعقیب قانون قرار می گیرند . "
مسئله دیگر ، اعتمادی است که مردم به لینوکس دارند . در واقع نقطه قوت لینوکس ، قابلیت اعتماد بالای آن است . مردم ( کاربران لینوکس ) انتظار دارند کسی نتواند علاوه بر کد اصلی ، چیزی را به کد آنها اضافه کند . در واقع آنها بیش از حد به لینوکس اعتماد می کنند .
اولین مشکلی که باعث ایجاد نگرانی در بین متخصصین رایانه شد ، در آگوست ۲۰۰۲ پیش آمد . طی آن حادثه ، یک نفر توانست سرور های دانلود OPENSSH را هک کند . سیستم های معمول امنیتی اپن سورس به سرپرستان امکان می دهد تا ارتباطات راه دور ( Remote ) با سرور را کدگذاری کنند . اما هکر ها توانستند یک " اسب تروا " در نسخه دانلود OPENSSH قرار دهند . این برنامه های کوچک اما مخرب در کامپیوتر های کاربران بارگذاری می شوند . بعدآ هکر ها می توانند کنترل ماشین ( کامپیوتر ) این کاربران را در دست گیرند . این حالت معادل دیجیتال حالتی است که دزدان بتوانند به مرکز مخابرات پلیس تونلی حفر کنند .
نسخه دستکاری شده فوق روی سرور OPENSSH تا ۵ روز قرار داشت و کسی متوجه آن نشد . یا نمی توان انتظار داشت در آینده نیز دوباره اتفاقی مشابه روی دهد ؟
به همین طریق ، اگر یک برنامه نویس که روی یک پروژه اپن سورس کار می کند ، کد های حفاظت شده ( که شامل قانون کپی رایت می شود ) را درون برنامه قرار دهد و کسی متوجه آن نشود ، میلیون ها کاربر می توانند آن برنامه را دانلود کرده ، از کد فوق استفاده کنند ، بدون آنکه بدانند در حال استفاده از یک کد حفاظت شده هستند و می توان آنها را تحت تعقیب قرار داد . بنابرین هر پروژه ای که بر اساس آن کد ( یا هر کد حفاظت شده دیگر ) نوشته شود ، می تواند تا سال ها برای کاربران مشکلات قانونی ایجاد کند .
به دلیل فوق و مشکلات و مزاحمت هایی که می تواند بر سر راه کاربران قرار گیرد ، جورج ویز ، تحلیلگر نرم افزار از مؤسسه گارتنر ، به تحقیقی که در روز ۱۶ آوریل منتشر شده اشاره می کند و می گوید : " سرپرستان سیستم باید به شدت مراقب کد های اپن سورس باشند و آنرا به دقت بررسی کنند تا با قوانین کپی رایت مغایرت نداشته باشد . باید یک مرحله تایید کیفیت بر روی کد های اپن سورس اعمال گردد تا معلوم شود استفاده از آن مجاز است یا نه . همه اینها موجب می شود سرعت پذیرش لینوکس از سوی سرپرستان سیستم ، بر روی سیستم های سطح بالا ، کند شود . "
به عبارت دیگر پیش از آنکه کسی شروع به استفاده از نرم افزار های اپن سورس برای اجرا و پیشبرد تجارتش کند ، بهتر است تمام مسائل را در نظر بگیرد و مطمئن شود که استفاده از آن برنامه ، تجارتش را به خطر نمی اندازد .
سردمداران جامعه اپن سورس معتقدند باید در آینده با دقت بیشتر حرکت کنند و امنیت کد های خود را بالا ببرند . چگونه ؟ با بررسی بهتر و بیشتر بر روی کد های نوشته شده روی سیستم ها . برای مثال این کار می تواند از طریق چک کردن امضاء های رمزگذاری شده صورت گیرد تا مطمئن شوند شخصی که کد خاصی را بر روی سرور پروژه اپن سورس Upload کرده ، همان کسی است که ادعا می کند یا یک هکر است که توانسته به سیستم نفوذ کند .
بعضی از صاحبان شرکت های تولید کننده لینوکس می گویند دادن مجوز به افراد غیر معتمد و ناشناس برای قرار دادن کدشان درون برنامه های اپن سورس ، یک کار خطرناک و با ریسک بالا است .
بروس پرنز ، یکی از مدیران پروژه لینوکس Debian اظهار می دارد که او و دیگر مدیران شرکت ، باید حتما با برنامه نویسان به صورت رو در رو ملاقات کنند تا از هویت آنها مطمئن شوند و اجازه دهند کد نوشته شده توسط این اشخاص درون پروژه قرار گیرد .
مارتن میکوس ، مدیر اجرایی بانک اطلاعات اپن سورس MySQL نیز می گوید قسمت عمده کد برنامه ای را که او ، هم می فروشد و هم برای دانلود ( به صورت مجانی ولی بدون پشتیبانی ) بر روی سرورش قرار داده ، خودش نوشته است و برای قسمت های دیگر کد برنامه ، که توسط افراد خارج از شرکت نوشته می شود نیز ، از آنها مدرکی می خواهد تا مطمئن شود آنها خودشان این کد را نوشته اند .
تعدادی از شرکت های بسیار بزرگ و معروف اپن سورس نظیر پروژه " وب سرور آپاچی " و نسخه لینوکس RedHat در حال حاضر نظارت شدیدی بر مراحل کد نویسی خود دارند و فقط به چند برنامه نویس انگشت شمار و کاملآ قابل اعتماد ( از جمله لینوس توروالدز ، خالق لینوکس که هنوز بر روی بهبود کرنل آن کار می کند ) ، اجازه فعالیت و کار می دهند .
به هر حال SCO ناخواسته کمک شایانی به انجمن اپن سورس کرده است و از این به بعد ما شاهد ظهور نرم افزار هایی با قابلیت اعتماد و امنیت بالاتر از سوی برنامه نویسان لینوکس خواهیم بود . البته زمان مشخص خواهد کرد که یا لینوکس و به طور کلی نرم افزار های اپن سورس موفق خواهند شد سهم بزرگی از بازار Enterprise را به دست آورند یا نه ؟
منبع : Business Week Online

اتصال به اینترنت
یکی از مهمترین مسائلی که در سیستم عامل لینوکس مطرح است ، چگونگی اتصال به اینترنت و استفاده از سرویس دهنده های وب است .
به طور معمولی ، حساب های PPP مخفف Point to Point Protocol ، برای شماره گیری از طریق خط تلفن و مودم برای ورود به شبکه اینترنت استفاده می شوند .
رابط گرافیکی لینوکس ، ابزار های خوبی برای ایجاد حساب های PPP دارد . ابزار هایی که ارتباط با اینترنت را در لینوکس راحت تر می سازند عبارتند از :
ابزار های RP3 در GNOME و KPPP برای KDE . البته هر یک از این دو را می توان در رابط گرافیکی دیگر استفاده کرد . اما بهتر است که از هر ابزار در محیط خود استفاده شود .
نکته دیگر ، پشتیبانی شدن مودم شما توسط لینوکس است . نسخه های جدید لینوکس ، سخت افزار های بسیاری را پشتیبانی می کند اما شما باید باز هم اطمینان حاصل کنید . برای این کار می توانید به سایت سازنده مودم خود مراجعه کرده و اطلاعات لازم در این مورد را بدست آورید . در سایت redhat.com نیز می توانید از سخت افزار های پشتیبانی شده در لینوکس مطلع شوید .

* استفاده از RP3 در GNOME : 
برای اجرای برنامه RP3 ، از منوی اصلی GNOME گزینه Panel و سپس Add Applet سپس Network و سپس RH PPP Dialer را انتخاب کنید . با این کار ، این برای اجرا شده و آیکون آن نیز روی پنل شما اضافه خواهد شد . برای اجرای این برنامه در خط فرمان نیز می توانید این دستور را تایپ کرده و Enter بزنید :
user/bin/rp3
برای مشاهده تمامی ابزار های شبکه و تنظیمات مربوط به آن از منوی اصلی GNOME گزینه Programs و سپس Internet و سپس گزینه RH Network Monitor را انتخاب کنید .
ایجاد یک اتصال جدید : برای بوجود آوردن یک اتصال جدید ، RP3 را اجرا کنید . حال از مسیر قبلی ، در گزینه Intrnet گزینه DialUp Configuration Tool را انتخاب کنید . اگر شما مودم یا کارت شبکه خود را هنوز پیکربندی نکرده باشید ، با پنجره Add New Internet Connection روبرو خواهید شد . در ادامه کار ، اگر لینوکس ، مودم شما را شناسایی نکرد ، شما می توانید در پنجره Edit Modem Properties ، مشخصات مودم خود شامل Port نصب شده ، سرعت مودم ، نوع خط تلفن و ... را وارد کنید .

مقایسه پورت های ویندوز و لینوکس :
com1 = /dev/ttys0
com2 = /dev/ttys1
com3 = /dev/ttys2
com4 = /dev/ttys3
در ادامه شناسایی مودم ، باید یک شماره تلفن که به وسیله آن به سرویس دهنده اینترنت وصل می شوید ، وارد کنید . اگر سرویس دهنده اینترنت در شهر خودتان است ، نیازی به وارد کردن کد شهر یا کشور ندارید . در ادامه کار هم باید username و password خود را که برای اتصال به اینترنت دارید ، وارد کنید . در قسمت بعدی هم نوع ISP که از آن استفاده می کنید ، را انتخاب کنید .

برقراری و قطع ارتباط : پس از اتمام کار یکبار دیگر RP3 را اجرا کنید . اتصال PPP ای که ساخته اید را انتخاب کنید . حال بر روی مانیتور RP3 ( جعبه سیاه و کوچکی که روی پنل می آید ) کلیک چپ کنید . اگر در پاسخ به سوالی که می پرسد یا می خواهید ارتباط آغاز شود ، yes بزنید ، ارتباط آغاز شده و به همین طریق نیز می توانید ارتباط را قطع کنید .
در ضمن برای پیکربندی و سفارشی کردن روش اتصال و اطلاعات اتصال ، می توانید روی مانیتور RP3 کلیک راست کرده و گزینه Configure PPP را انتخاب کنید و در پنجره Internet Connectins به این کار بپردازید .

بررسی محیط های کاری در لینوکس
در این درس به بررسی ورود به سیستم و بررسی کلی محیط های کاری در لینوکس می پردازیم :
سیستم عامل لینوکس در ابتدا در حالت متنی به وجود آمد ، سپس دو رابط گرافیکی GNOME و KDE ساخته شدند . امروزه نیز رابط های گرافیکی بیشتری ساخته شده که از مهمترین آنها FVWM را می توان نام برد .
وقتی شما وارد لینوکس می شوید ، می توانید محیط گرافیکی که می خواهید به آن وارد شوید را انتخاب کنید . یعنی در پنجره ی که برای ورود به سیستم ، از شما نام حساب کاربری و کلمه عبور را می خواهد ، منو هایی در بالای آن وجود دارد که شما می توانید با استفاده از آن ، ورود به محیط های گرافیکی ( XWindows ) را تنظیم کنید .
باز هم توصیه می شود که برای کار های عادی خود ، با حساب کاربری مدیریت سیستم ( root ) وارد نشوید . البته لینوکس هم این پیغام را به شما خواهد داد .
ورود به محیط متنی هم از چند راه میسر است . یعنی شما چه از داخل محیط های گرفیکی و چه قبل از ورود به لینوکس ، می توانید محیط متنی را برای کار برگزینید ، به این ترتیب که اگر هنگام اجرای LiLo دکمه های Ctrl + x را فشار دهید ، به طور مستقیم وارد محیط متنی می شوید .
از محیط متنی نترسید ، اگرچه مثل محیط های گرافیکی ظاهری زیبا و راحت ندارند اما کار به وسیله آن راحت است . با این تفاوت که شما برای اجرای برنامه ها و کار های دیگر در محیط های X ( محیط های گرافیکی ) ، همه چیز را آماده روی صفحه کار می بینید اما در محیط متنی ، شما باید با استفاده از دستورات کاربردی یونیکس این کار ها را انجام دهید . در ضمن ، کار های زیادی هستند که در محیط متنی قابل انجام می باشند .
برای اطلاعات بیشتر در مورد تاریخچه ، ساختار و اخبار لینوکس به سایت www.Linux.org مراجعه کنید .

بررسی محیط های گرافیکی در لینوکس ( بخش اول )
محیط کاری GNOME
محیط های گرافیکی X شباهت زیادی با محیط کاری در ویندوز دارند . به همین خاطر ، کار در آنها برای شما راحت تر و جذاب تر است .
یکی از محیط های گرافیکی که در ردهت وجود دارد ، GNOME است . این محیط در ردهت به عنوان پیش فرض انتخاب شده است . به محیط های گرافیکی GUI ، X می گویند . GUI مخفف Graphical User Interface به معنی واسط گرافیکی کاربر است .
هنگامی که شما از Xwindows در GNOME استفاده می کنید ، چندین آیتم می بینید از جمله :

محیط کاری ( Desktop ) : فضای اصلی کار شماست که بیشترین فضای صفحه را اشغال کرده است . کلیه پنجره ها روی این محیط قرار می گیرند . مدارک ، پوشه ها ، میانبر ها و دیگر داده ها نیز روی این محیط قرار می گیرند .

پنل ( Panel ) : میله بلندی است که سر تا سر پایین محیط کاری را پر کرده است . تعدادی از میانبر ها و اپلت ها ( Applet ) روی آن قرار دارد .
Applet از کلمه mini application به معنی درخواست های کوچک گرفته شده است .

دکمه منوی اصلی : معمولا اولین دکمه از سمت چپ روی پنل است که به شکل یک جای پا است . ( آرم GNOME ) این منو شامل زیر منو ها ، اپلت ها و ابزار های کاربردی است . بیشتر برنامه های لینوکس را نیز می توان از آنجا یافت . البته می توان چیز هایی نیز به آن افزود .

میانبرها ( Launchers ) : آیکون هایی هستند که روی محیط های کاری می آیند و شما با یک کلیک روی آنها می توانید به برنامه یا محیط مربوطه دسترسی پیدا کنید . مثلا اگر روی آیکون Netscape کلیک کنید به این مرورگر وب دسترسی پیدا خواهید کرد .

پوشه Home : این پوشه دسترسی شما را به فهرست های مخصوص کاربران که در home/youruser/ قرار دارد ، امکان پذیر می کند .

پنل ( Panel ) : پنل ، قابل تغییر و پیکربندی است . شما می توانید ابزار ها و اپلت هایی را روی پنل بگذارید و از آنها استفاده کنید . در ضمن ، می توانید با کلیک کردن روی علامت های فلش مانند در دو طرف پنل ، آنرا در سمت چپ یا راست پنهان کنید .

اضافه کردن اپلت ها : روی پنل کلیک راست کنید و Applet را انتخاب کنید . در پنجره جدید ، اگر روی ابزار مورد نظر خود کلیک کنید ، آن ابزار به پنل اضافه خواهد شد .

استفاده از راهنما ( Help ) : در روی پنل دکمه ای وجود دارد که یک علامت سوال (؟) روی آن دیده می شود . با کلیک روی آن می توانید به راهنمای GNOME دسترسی پیدا کنید . این راهنما یکی از مفید ترین ابزاری است که بسیار به شما کمک می کند .

محیط کاری چندگانه : اگر صفحه کاری شما کمی شلوغ شد به طوری که شما را گیج می کرد ، یعنی مثلا اگر در هنگام کار مجبور شدید چندین پنجره را با هم باز کنید ، می توانید کارتان را در چندین صفحه کاری تقسیم کنید . در روی پنل در سمت راست ، یک مربع وجود دارد که به چهار قسمت تبدیل شده است . با کلیک روی هر کدام از این قسمت ها ، به صفحه مربوطه می روید . در حقیقت ، شما به طور پیش فرض ، چهار صفحه کاری دارید که می توانید این تعداد را کم و زیاد کنید .

سوییچ کردن بین محیط های کاری : در لینوکس ابزاری به نام switchdesk وجود دارد که این امکان را برای شما ایجاد می کند که در هنگام کار در یکی از محیط های گرافیکی ، به یکی از محیط های دیگر بروید . مثلا شما در GNOME کار می کنید و می خواهید به KDE بروید . باید با استفاده از این ابزار ، رابط گرافیکی را به KDE تغییر داده و از سیستم خارج شوید . حال اگر دوباره وارد سیستم شوید ، خود را در رابط گرافیکی KDE خواهید یافت . برای اجرای این برنامه از منوی اصلی GNOME ، گزینه Programs سپس گزینه System و سپس گزینه desktop switching tool را انتخاب کنید .

پایان کار در GNOME : در منوی اصلی GNOME دکمه ای به نام Log Out وجود دارد که شما با استفاده از این دکمه می توانید عمل shutdown یا reboot کردن را انجام دهید . همچنین می توانید از محیط گرافیکی که در آن هستید خارج شوید .
فعلا بررسی این محیط کافیست . در درس بعدی ، منتظر بررسی محیط گرافیکی KDE باشید .

بررسی محیط های گرافیکی در لینوکس ( بخش دوم )
محیط کاری KDE
یکی دیگر از محیط های گرافیکی لینوکس که محیط کاری بسیار جذابی دارد ، KDE است . به این محیط به اختصار K هم می گویند . پروژه KDE قصد نزدیک کردن هر چه بیشتر لینوکس و یونیکس را داشته و با محیط جذابی که دارد ، بیشترین شباهت ها را با یونیکس دارد . صد ها طراح و برنامه نویس از سراسر جهان روی پروژه KDE کار کرده اند و این تلاش همچنان ادامه دارد .
حال بهتر است که یک دید کلی در مورد محیط KDE داشته باشیم : 
شکل ظاهری آن تقریبا شبیه GNOME است . هنگام ورود به این محیط ، desktop ، panel و ... را می بینید . مفاهیم panel ، desktop ، محیط کاری چندگانه ، پوشه ها و ... در درس قبل توضیح داده شد . این مفاهیم ، دقیقا در مورد KDE هم صادق است .
پس در اینجا چند ویژگی متفاوت KDE را می گوییم :

Trash ، CD-Rom ، Floppy : آیکون هایی هستند که بر روی صفحه کاری دیده می شوند . آیکون CD-Rom و Floppy دستیابی شما را به فلاپی درایو و سی دی آسان می سازند . یعنی با یک کلیک روی آنها می توانید محتویات CD یا Floppy را مشاهده کنید . آیکون Trash هم همان سطل آشغال KDE است که آن را در ویندوز با نام Recycle Bin می شناسید . برای حذف یک پوشه یا فایل ، می توانید آنرا با ماوس گرفته و به درون سطل آشغال بیاندازید .

آیکون منوی اصلی K : آیکونی روی پنل شما وجود دارد که یک حرف بزرگ K روی آن دیده می شود . در این منو می توانید انواع ابزار ها و برنامه ها و زیرمنو های موجود در KDE را بیابید . این برنامه ها و زیرمنو ها قابل تغییرند یعنی قابل حذف و اضافه هستند .

راهنمای KDE : همانند KDE ، GNOME هم یک راهنمای مفید و پرکاربرد دارد که می تواند کمک خوبی برای شما باشد . این راهنما شامل راهنمای اقسام مختلف KDE ، راهنمای پویش سیستم ، سفارشی کردن محیط کاری و دیگر کارهای سیستم شماست .

اضافه کردن میانبر ها ، اپلت ها و برنامه هایی به پنل : برای اضافه کردن چیزی به پنل هم می توانید مانند GNOME ، از روی پنل عمل کنید و هم می توانید از منوی اصلی K گزینه Panel سپس Add Application سپس برنامه مورد نظر را انتخاب کنید . با این انتخاب ، این برنامه به پنل اضافه می شود .

چند آیکون مهم منوی اصلی K :
KDE Control Center : مرکز کنترل KDE است که با استفاده از آن می توانید در محیط کاری تغییراتی بوجود آورید . در ضمن ، بسیاری از اطلاعات مهم و اصلی مربوط به سیستم ، تنظیمات سخت افزار و برنامه ها و ... را در این مکان خواهید یافت .
Disk Navigator : که امکان دیدن فایل ها و فهرست های روی سیستم را به شما می دهد .
Logout ، Lock Screen : با استفاده از Lock Screen می توانید صفحه کامپیوتر را قفل کنید و تا زمانی که رمز را وارد نکنید ، صفحه به همان حالت باقی می ماند . Logout هم برای Shut Down و یا Reboot کردن کامپیوتر و یا خارج شدن از محیط KDE استفاده می شود .

چند نکته :
* استفاده از ماوس در KDE و GNOME شبیه کار آن در ویندوز است مثلا کلیک راست روی یک آیکون ، امکان هرگونه تغییرات روی آن و نمایش اطلاعات مربوط به آن را می دهد . یا می توانید جای آیکون های روی دسکتاپ را با کشیدن و رها کردن آنها با ماوس تغییر دهید .
* یکی از تفاوت های KDE با GNOME این است که برای اجرای یک برنامه که آیکون آن روی صفحه دسکتاپ بود در GNOME می بایست روی آن آیکون دوبار کلیک می کردید . اما در KDE ، تنها با یک بار کلیک روی هر آیکون ، آن برنامه اجرا می شود .
* همانطور که گفتیم KDE هم مانند GNOME داری صفحه کاری چندگانه می باشد . برای تعویض سریع این صفحه ها می توانید از ترکیب کلید های Ctrl+Fx استفاده کنید . ( منظور از Fx کلید های F1 ، F2 ، F3 و ... می باشد که باید به جای x ، شماره صفحه کاری را بزنید . ) مثلا با استفاده از Ctrl+F2 می توانید به صفحه کاری 2 بروید و به همین ترتیب برای رفتن به صفحات دیگر عمل کنید .
* اگر آیکون Help روی پنل نبود ، می توانید از منوی اصلی K و با انتخاب گزینه KDE Help آنرا اجرا کنید .

راهنمای از ویرایشگر Vi ( بخش اول )
در لینوکس غیر ممکن است که هر چند وقت یکبار به استفاده از یک ویرایشگر متنی نیاز پیدا نکنید . در صورتی که در محیط گرافیکی هستید می توانید از gedit استفاده کنید . بیشتر کاربران پوسته فرمان در لینوکس از هر دو ویرایشگر متنی emacs و vi استفاده می کنند . مزیت استفاده از vi یا emacs در این است که می توانید از آنها در پنجره ترمینال ، ترمینال متنی و یا یک اتصال متنی روی شبکه ( مانند telnet ) استفاده کنید . هیچ رابط گرافیکی مورد نیاز نیست .