نکات قابل توجه :
در الذریعه ج 2 و طبقات أعلام الشیعه و أعیان الشیعه نام این کتاب " اعجاز داودى " آمده است .
ولى در الذریعه ج 1 و در چاپ کتاب همین نام " آفتاب خلافت " آمده است .
در هیچکدام از این دو مورد الذریعه اشاره اى به دیگرى ننموده و درج 2 نام مؤلف را یادآور نشده است !
عبدالله فاطمى نیا .
انتشارات سروش ، تهران ، چاپ اول ، سال 1372ش .
رقعى ، 32

2- اسرار غدیر ( فارسى ، چاپى )

محمد باقر بن محمد اسماعیل انصارى ( زنجانى ، خوئینى ).
نشر مولود کعبه ، قم ، چاپ اول ، سال 1415ق ، 1374ش .
وزیرى ، 244ص .
این کتاب گزارشى تحلیلى از لحظه به لحظه واقعه غدیر خم و شامل ناگفته هایى از آن ماجراى و نیز تحقیقى در محتواى خطبه غدیر است و همچنین جوانب اجتماعى و سیاسى آن را مورد بررسى قرار داده است .

سه خصوصیت این کتاب عبارتند از :

الف ـ تقدیم یک دوره کامل از ماجراى غدیر با تمام جزئیات و به صورت یک داستان متسلسل که تنظیم آن با جمع بندى ده ها قطعه تاریخى و حدیثى انجام شده است .
ب ـ تقدیم خطبه غدیر به طور کامل و مقابله متن آن با هفت نسخه که جلوه اى تازه به آن بخشیده است .
ج ـ تجزیه و تحلیل قسمت هاى مختلف واقعه غدیر و نتیجه گیرى هاى اعتقادى از خطبه غدیر .
کتاب پس از پیشگفتار شامل انگیزه و اهداف تألیف و نیز تقسیم بندى کتاب و بیان مدارک آن آغاز شده و در نه بخش است :
1- زمینه واقعه غدیر : الف ـ تصویرى از تشکل جامعه اسلامى در دهه اول هجرى ب ـ جهات اهمیت خطبه غدیر .
2- ترسیمى از صحنه غدیر : الف ـ برنامه هاى قبل از خطبه ب ـ کیفیت خطابه و جزئیات خطبه ج ـ مراسم بعد ازخطبه .
3- شیاطین و منافقین در غدیر : الف ـ ابلیس و شیاطین در غدیر ب ـ منافقین در غدیر .
4- چکیده اى از محتواى خطبه غدیر : الف ـ نکات شاخص در خطبه ب ـ سیرى گذرا و اجمالى در یازده بخش خطبه ج ـ تقسیم موضوعى مطالب خطبه غدیر .
5- سند و متن خطبه غدیر : الف ـ سند خطبه غدیر ب ـ متن خطبه غدیر .
6- متن عربى خطبه غدیر ، مقابله شده با هفت نسخه .
7- نتیجه گیرى از خطبه غدیر : الف ـ عصاره خطبه غدیر : " من کنت مولاه فعلى مولاه  " ب ـ پایه هاى اعتقادى غدیر درباره ولایت ج ـ ریشه هاى عقیدتى ـ عملى غدیر در ارتباط با ولایت ـ بررسى دقیق درباره بیعت غدیر .
9- عید و جشن غدیر : الف ـ عید غدیر در لسان پیامبر و امامان (ع) ب ـ جشن غدیر در آسمان ها ج ـ تقارن وقایعی باروز غدیر د ـ عید غدیر را چگونه جشن بگیریم ؟

سم روه خبر غدیر خم ( سجستانى ) = الدریه فى حدیث الولیه ( عربى ، خطى )

3- اسناد حدیث غدیر ( اردو ، خطى )

عل کبر پاکستانى ، غلام حیدر پاکستانى .
عجاز داودى (هندى ) = آفتاب خلافت ( اردو ، چاپى )
 

4- أعلام الغدیر ( عربى ، چاپى )

عبدالله محمدى ، محمد بهره مند خراسانى ، محمد محدث خراسانى .
اشراف : سید فاضل میلانى (حسینى ).
چاپ دوم ، مؤسسه النشر الاسلامى ( جامعه مدرسین ) ، قم ، سال 1410ق .
وزیرى ، 336ص .
این کتاب فهرست أعلام و اشخاص کتاب " الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب " علامه امینى است ، که بطور کامل و مفصل نام اشخاص آن کتاب و همچنین کنیه ها و شهرت ها و یا به هر شکلى از کسى یاد شد . آورده و آدرس ها را عموماً در نام معروف و مشهور اشخاص آورده است .


نکته قابل توجه :
این کتاب ابتدا به عنوان بخش عمده جلد اول کتاب " على ضفاف الغدیر " که شامل فهرست هاى گوناگون الغدیر است چاپ شده ، ولى در چاپ هاى بعدى آن کتاب بقیه فهرست ها در یک مجلد و این بخش به طور مستقل و به صورت کتاب حاضر به چاپ رسیده است . براى توضیح بیشتر به کتاب " على ضفاف الغدیر "در همین کتابنامه مراجعه شود .
 

5- أقسام المولى فى اللسان ( عربى ، چاپى )

محمد بن محمد مفید ( ابن المعلم ، عکبرى ، بغدادى ) : م 413قص
تحقیق : محمد مهدى نجف .
چاپ اول : منشورات المکتبه التجاریه ، نجف ، سال 1370ق .
چاپ سوم : مکتبه المفید، قم ، ( افست از چاپ نجف ).
وزیرى ، 9ص .
چاپ چهارم : دار زید للنشر ، مهرجان الامام على (ع) ، لندن ، سال 1410ق ، 1990م .
رقعى ، أقسام المولى : 26ص ، رساله فى معنى المولى : 41ص .
چاپ پنجم : کنگره جهانى هزاره شیخ مفید ، قم ، سال 1413ق .
وزیرى ، 48ص .
رجال النجاشى ص 401
فهرست نسخه هاى خطى کتابخانه عمومى آیه الله مرعشى نجفى ج 1ص 269 مجموعه شماره 243 ش 13
همان فهرست ج 1ص 89ـ 97 مجموعه شماره 78
همان فهرست ج 1ص 285 مجموعه شماره 255
ابتدا مقدمه اى براى این کتاب توسط حجه الاسلام سید محمد رضا جلالى آمده است که توضیح مبانى شیخ مفید درباره " مولى " را در شش جهت بیان نموده است :
1- جنبه لغوى و دلالت لفظى .
2- از میان رفتن شریط تقیه در زمان امیرالمؤمنین (ع).
3- شاعر فصیح نباید مخالفت لغت صحیح شعر بگوید .
4- نسبت بعضى از اشعار به امیرالمؤمنین (ع).
5- استناد معانى لغوى به اهل خبره لغت اگر چه مسلمان نباشند .
6- باب علم به لغت با اعتماد بر اهل آن همیشه باز است و هیچکس از اساتید فن را نباید استثنا کرد .

اصل کتاب هفده صفحه است و طى آن ثابت شده که مراد از " مولى " معناى اولى به نفس است . مباحث مطرح شده :
1- ده معنى براى مولى در لغت .
2- تحلیل واقعه غدیر و انطباق معناى " اولى به نفس " از میان ده معنى بر کلام پیامبر (ع).
3- شواهدى از شعر فصحا درباره معناى صحیح " مولى " و استفاده امامت امیرالمؤمنین (ع) ، که پنج نفر را آورده است .


نکات قابل توجه :
1- مشخصات و مطالبى که گفته مى شود براى کتاب " رساله فى معنى المولى  " از مؤلف نیز هست ، بغیر از چاپ اول و سوم و آدرس رجال النجاشى و کتابشناسى و توضیح مقدمه این کتاب در مطلب سوم و ابتداى مطلب چهارم و نیزمطلب ششم .
2- از این دو کتاب مخطوطات بسیارى در کتابخانه هاى ایران و عراق و هند موجود است . براى نمونه سه مورد یادشده آورده شد ، و نیز در کتابخانه امیرالمؤمنین (ع) ( نجف ) مجموعه شماره 410 از مخطوطات قرن یازدهم که تمام رساله هاى شیخ مفید است ، و در چستربیتى در مجموعه شماره 3877 از مخطوطات قرن هشتم ، که عکس آن در کتابخانه آیه الله مرعشى نجفى موجود است .
3- چاپ آخر این دو کتاب ( چاپ کنگره شیخ مفید ) با مقدمه اى از سید محمد رضا جلالى و تحقیق محمد مهدى نجف است .
4- قبل از شروع این کتاب ( اقسام المولى فى اللبسان ) نسخه اى خطى از آن به طور کامل آورده شده ، و در ابتداى هر دو کتاب صفحات ابتدا و انتها از سه نسخه خطى براى هر دو آمده است .
5- هر دو کتاب همراه با پاورقى هاى توضیحى هستند .
6- این کتاب ( اقسام المولى فى اللسان ) در چاپ نجف ، در مجموعه اى از رساله هاى شیخ مفید که به نام " عده رسائل " است ، با نام " رساله فى تحقیق لفظ المولى " از ص 186ـ 193 و در کتاب الغدیر فى التراث الاسلامى ص 65 16 با نام " رساله فى اقسام المولى " آمده است .
7- در آخر هر دو کتاب بخشى از نسخه خطى کتاب " کنز الفوائد " ( کراجکى ) که مربوط به حدیث غدیر است ـ در کتاب " اقسام المولى فى اللسان " پنج صفحه و در کتاب " رساله فى معنى المولى " هشت صفحه ـ آورده شده است !
8- این دو کتاب ، کتاب دوم و سوم از جلد هشتم دوره " مصنفات الشیخ المفید " هستند .
9- در واقع این دو کتاب ضمیمه یکدیگر هستند ، چرا که در کتاب " اقسام المولى فى اللسان " در واقع مراد پیامبر (ص) از کمله " مولى " ثابت شده که امامت است ولى در کتاب " رساله فى معنى المولى " از معانى مولى و ابحاث لغوى آن بحث شده است .
 

6- امام شناسى ( ج 7و 9 فارسى ، چاپى )

سید محمد حسین تهرانى (حسینى ).
انتشارات حکمت ، تهران ، چاپ اول ، سال 1407ق .
چاپ دیگر : همان ناشر ، سال 1410ق ، 1369ش .
وزیرى ، ج 7 293ص ، ج 9 293ص .
این کتاب جلد هاى هفتم و نهم از مجلدات " امام شناسى " و قسمتى از سلسله ابحاث " علوم و معارف اسلامى " از مؤلف است که در غدیر و به صورت دروسى از مولف بیان شده است .
جلد هفتم از درس نود یکم تا درس صدو پنجم و جلد نهم از درس صدو بیست و یکم تا درس صد و سى و پنجم است ، و به شکر ابحاث علمى مطرح شده و از منابع شیعه و عامه استفاده نموده است .
توضیح این دو جلد چنین است :
ج 7
درس نود و یکم تا نود و سوم : ابتدا مباحثى پیرامون مشخصات غدیر و بعضى وقیع زمان پیامبر (ص) در این باره ، و رفتار منافقین از صحابه با آن حضرت و به خصوص نسبت به خلافت و ولایت . درس نود و چهارم تا نود و هفتم : بیان واقعه غدیر به طور علمى و کلامى همراه با آوردن خطبه غدیر و بحث در آیه تبلیغ و توضیح ابحاث آن . درس نود و هشتم تا صد و یکم : بیان راویان و مؤلفین و کتاب هاى تألیف شده در غدیر و نیز کتاب هایى که غدیر در آنها آمده است از مورخین و متکلمین و غیر آنها و سپس استشهادات بعضى از معصومین (ع) و نیز دیگر افراد به غدیر در همراه با مباحث مربوط . درس صد و دوم تا صد و پنجم : شامل نامه امیرالمؤمنین (ع) به معاویه و نیز ابحاثى در زمینه هاى معانى " مولى " و استفاده ولایت از این کلمه و نیز کل خطبه غدیر همراه با ایراد اسامى بزرگان اهل لغت و نظریاتشان . درطى این ابحاث اشعارى نیز آورده شده که تقریباً تمام آنها در غدیر هستند .
ج 9
در صد و بیست و یکم تا صد و بیست و هفتم : استشهاد هاى و احتجاجات و مناشده هاى امیرالمؤمنین (ع) در موارد مختلف از قبیل روز شورى در رحبه کوفه ، و جنگ جمل و با معاویه و موارد دیگر به غدیر عمراه با مباحث علمى در هر مورد ، و نیز احتجاجات بعضى معصومین (ع) و دیگر افراد از اصحاب امیرالمؤمنین (ع) و یا استشهاد مأمون وقضیاى امام رضا (ع) و جریان ولایتعهدى  .
درس صد و بیست و هشتم تا صد و سى ام : شرح آیه " سأل سائل بعذاب واقع " و ایراد کلمات بزرگان عامه در این باره و تحقیقى در مکان و زمان غدیر ، و نیز آیات دیگر مربوط به ابحاثى لغوى و تاریخى با بعضى از عامه .
درس صد و سى و یکم تا صد و سى و چهارم : بیان عید بودن غدیر به طور مفصل و وقایعی که در این روز اتفاق افتاده که بیشتر جنبه عیدى دارد ، از بیعت و تهنیت با امیرالمؤمنین (ع) و مراسم دیگر و استدلال و به عمل صحابه و نیز بیان مواردى از سیره ائمه (ع) در این روز و بیان جوانب دیگر عید غدیر .
درس صد و سى و پنجم : درباره عامه بستن بر سر امیرالمؤمنین (ع) توسط پیامبر (ص) و نیز ابحاثى درباره عمامه گذاردن و جوانب آن .
در ضمن مطالب کتاب اشعار بسیارى آورده شده که اکثراً در غدیر است .

نکته قابل توجه :
این کتاب در مواردى شبیه به کتاب " الغدیر " علامه امینى است .
( پ )  

7 پاسداران حماسه غدیر ( فارسی ، چاپى )

پرویز عباسى .
انتشارات نور فاطمه (س ) ، تهران ، چاپ اول : سال 1406ق ، 1364ش .
رقعى ، 328ص .
این کتاب شامل اشعار و قصید فارسى از شاعران جدید و قدیم درباره غدیر است . این کتاب ظاهراً بنا به درخواست علامه امینى جمع آورى شده است .

8- انوار ولایت در خطبه غدیر ( فارسى ، چاپى )

رضا اصلانى .

9 أنیس الخطب ( فارسى ، چاپى )
على اصغر بن ابوالحسن ( اعتماد الواعظین ) تهرانى .
تهران ، سال 1365 .
فهرست کتب چاپى فارسى ( خانبابا مشار ) ج 1ص 591
این کتاب شرح خطبه پیامبر (ص) در غدیر است ؛ و مؤلف آن از خطباى تهران بوده است .

10- اهد الحقیر فى معنى حدیث الغدیر ( الى اخیه البارع البصیر ) ( عربى ، چاپى )

سید مرتضى بن احمد خسرو شاهى ( تبریزى ) م 1372ق .
چاپ اول ، المطبعه الحیدریه ، نجف ، سال 1353ق .
رقعى ، 112ص .
چاپ دوم : به اهتمام سید هادى خسرو شاهى ( فرزند مؤلف ) ، قم ، سال 1398ق ، 1356ش .
رقعى ، 192ص .
الذریعه ج 2ص 482ش 1894
الغدیر ج 1ص 157ش 27
این کتاب از ابتدا تا انتها کلام فخر رازى را نقل کرده و رد مى نماید ، و در ضمن بسیارى از مطالب جنبى مربوط به مطلب را بیان نموده است . در واقع مطالب بسیارى درباره غدیر را به عنوان رد کلام فخر رازى یادآور شده و بحث نموده است ، و تقسیم بندى خاصى ندارد.
توضیح ابحاث کتاب چنین است : ابتدا نقل کلام فخر رازى و سپس رد کلام او تا اواسط کتاب که توضیح مراد پیامبر (ص) از کلمه " مولى " است و مفصل بحث نموده ، و نیز کلام دیگرى از فخر رازى آورده و باز مفصل بحث کرده و کلامش را از تمام جوانب رد کرده است .
چنانچه علامه حاج آقا بزرگ فرموده مؤلف این کتاب به سال 1352 قمرى در تبریز در جواب شخصى به نام ( شیخ محمد صدیق ) که از علماى عامه در روستاى حمامیان بوده تألیف نموده و لذا جمله " الى اخیه البارع البصیر " را در آخراسم آورده است . همچنین علامه یاد شده بسیار از این کتاب تجلیل نموده و از نظر فنى و علمى کتاب را ستوده است .


نکات قابل توجه :
1- این کتاب در چاپ قم با نام " معنى حدیث الغدیر " توسط فرزند مؤلف آقاى سید هادى خسروشاهى ، همراه بامقدمه و همچنین تقدیمى از سید موسى صدر به نام " سابقات الغدیر " چاپ شده ، چنانچه علامه استاد فقید سید عبدالعزیز طباطبائى نیز با همین نام ( معنى حدیق الغدیر ) از کتاب یاد نموده است . ولى نام اصلى کتاب " اهدالحقیر... " است ، چرا که خود مؤلف این نام را گذارده و چاپ نجف نیز به همین نام چاپ شده است .
2- صفحات کتاب در چاپ نجف 113 صفحه است ، ولى چون در آن چاپ اشتباهى رخ داده و شماره صفحه 4 فراموش شده 112 صفحه است .
3- در آخر لازم به توضیح است که این کتاب با اشراف آیه الله ادیب شیخ محمد على اردوبادى رحمه الله تألیف شده است .

11- الیضاح و التبصیر فى جواب مسأله المولى ( فى حدیث الغدیر ) ( عربى ، خطى )

حسین بن على ( مؤید الدین ) م قرن 6ق .
فهرست کتب اسماعیلیه ( مجدوع ) ص 152
فهرست کتب اسماعیلیه ( یوانف ) ش 256
این کتاب در دو باب است :
1- رویات و احتجاجات درباب ولایت امیرالمؤمنین (ع) .
2- آنچه از امام صادق (ع) در برترى روز غدیر و نماز و روزه آن روز وارد شده است .
به کتاب " الیضاح و التعبیر فى ابانه فضل یوم الغدیر " از حسین بن على مراجعه شود .

12- الیضاح و التبصیر فى فضل یوم الغدیر ( عربی ، خطى )

هبه الله بن موسى شیرازى ( المؤید فى الدین ، داعى الدعه ) م 470ق .
فهرست کتب اسماعیلیه ( یوانف ) ش ا 2167


نکته قابل توجه :
1- نسخه اى از این کتاب در کتابخانه الجمعیه الاسماعیلیه ( کراچى ) موجود است .
2- مؤلف کتابى در حالات خود تألیف نموده که در قاهره به چاپ رسیده ، و نیز دیوانش با مقدمه محمد کامل حسین در قاهره به چاپ رسیده است ، ولى این کتاب پیدا نشد .

13 الیضاح و التعبیر فى ابانه فضل یوم الغدیر ( عربی ، خطى )

حسین بن على ، م 667ق .
میراث اسلامى ایران سال 1373ص 704


نکات قابل توجه :
1- احتمال مى رود این کتاب با کتاب " الیضاح و التبصیر فى جواب مسأله المولى ( فى حدیث الغدیر ) " از حسین بن على ( مؤید الدین ) یک کتاب باشند ، به خصوص که در آن کتاب بحث از فضل و برترى روز غدیر نیز شده و چنانچه از نام این کتاب فهمیده مى شود در همان موضوع است .
2- نسخه اى از این کتاب در انستیتوى اسماعیلیه در لندن شماره 31 موجود است .

14 الیضاح و التفسیر فى معنى یوم الغدیر ( عربی ، خطى )

على بن محمد عبشمى ( داعی ، اسماعیلى ) ، م 612ق .
فهرست کتب اسماعیلیه ( مجدوع ) ص 123ـ 127
مصادر الفکر العربى الاسلامى فى الیمن ص 102
فهرست کتب اسماعیلیه ( یوانف ) ش 249
فهرست کتابخانه فیضى بمبئى ص 99ش 122
فهرست کتب اسماعیلیه ( پونا والا ) ص 164ـ 165
 

15- بحث غدیر خم از نظر قرآن شریف ( فارسی ، چاپى )

عبدالکریم نیرى ( بروجردى ).
چاپ اول : چاپ حکمت ، قم ، حدود سال 1353ش .
رقعى ، 44 .
چاپ دوم : انتشارات نور فاطمه (س ) ، تهران ، سال 1402ق ، سال 1361ش .
رقعى ، 47ص .
کتاب پس از مقدمه ابتدا خلاصه اى از واقعه غدیر خم و سپس بحث غدیر از نظر قرآن است که سه آیه را مطرح مى نماید : 1- " یا یها الرسول ..." 2- " الیوم الکملت لکم دینکم ... " 3- " سئل سائل بعذاب واقع ... " ، و در هر کدام به طرح اشکالات و جواب از آنها بحث در خود یه و نیز یات دیگرى در ضمن هر کدام از این سه آیه پرداخته است و بیشتر جنبه کلامى دارد . در چاپ دوم کتاب شعرى را از شاعرى متخلص به " سن " آورده است .

نکته قابل توجه :
چاپ دوم کتاب همراه با کتابى در مبعث از جلال الدین همائى است ، که هر دو با هم با نام " مبعث و غدیر ( اولین و آخرین پیام قرآن " چاپ شده اند و کتاب مبعث به عنوان بخش اول و با نام " مبحث بعثت "و کتاب غدیر به عنوان بخش دوم و با نام " مبحث غدیر خم " است .
در کتاب " الغدیر فى التراث الاسلامى " ص 197ش 105 از این کتاب با نام " غدیر خم از نظر قرآن " یاد نموده است .
 

16- بحثى درباره حدیث تاریخى غدیر ( فارسی ، چاپى )

سید جمال الدین دین پرور .
انتشارات دارالفکر ، قم .
جیبى ، 32ص .
کتاب شامل بحثى در اسناد غدیر و داستان آن است .

نکته قابل توجه :
ک ک این کتاب به ضمیمه کتاب " هزار و یک دلیل " چاپ شده است .
خوان و رنگ کن ( قصه هاى پیامبران ) ، ج 6 ( زمانى ) = داستان غدیر ( فارسی ، چاپى )
 

17- برکرانه غدیر ( فارسی ، چاپى )

سید سعید حسینیان ( میر سعید ).
سال 1407ق ، 1366ش .
وزیرى ، 69ص .
چاپ دیگر : منشورات مسجد الغدیر ، قم ، سال 1408ق .
وزیرى ، 72 .
کتابشناسى ملى ایران ( نیمه دوم ) شماره 60ص 48.
این کتاب ابحاثى در غدیر و خطبه آن ، و گزارش از فعالیت هاى مسجد الغدیر است .

18- برکه آفتاب ( فارسی ، چاپى )

سید مصطفى بن محمد على گرمارودى ( موسوى ، طالقانى ) .
بنیاد پژوهش هاى اسلامى آستان قدس رضوى ، مشهد ، سال 1370ش .
هاریه و غدیریه = غدیریه ( فارسی ، چاپى )

19- بیان من کنت مولاه ( عربی ، خطى )

محسن بن حسین خزاعى ( نیشابورى ) م قرن 5ق .
الفهرست ( منتخب الدین ) ص 102ش 360
أمل الامل ج 2ص 228ش 685
جامع الروه ج 2ص 42
ریاض العلم ج 5ص 9
تعلیقه أمل الامل ش 685
مستدرک الوسائل ح 3ص 488
روضات الجنات ج 6ص 78
تنقیح المقال ج 3ص 54ش 10191
طبقات أعلام الشیعه ( قرن پنجم ) ص 147
الذریعه ج 13ص 184ش 654
أعیان الشیعه ج 9ص 47
معجم رجال الحدیث ج 14ص 195ش 9887

نکات قابل توجه :
1- نام این کتاب در الذریعه " شرح حدیث من کنت مولاه " است ، با اینکه از الفهرست ( منتجب الدین ) نقل نموده ، و در الفهرست نام " بیان من کنت مولاه " را آورده است و بقیه موارد نیز از همین مأخذ و با همین نام نقل نموده اند.
2- شیخ منتجب الدین در کتاب یاد شده ، کتاب هاى مؤلف را با سند خود از او نقل نموده است که در نتیجه یکى از کتبش همین کتاب است .

20- پرتوى از غدیر ( در اثبات امامت و ولایت از کتب اهل سنت ) ( فارسى ، چاپى )

مهدى حائرى ( تهرانى ).
تدوین : سید سعید حسینیان ( میر سعید ).
مؤسسه انتشارات هجرت ، قم ، بنیاد فرهنگى امام مهدى (عج ) ، تهران ، سال 1415ق ، 1374ش .
وزیرى ، 279ص .
کتابى است تحت پنجاه و سه عنوان که پس از بررسى جنبه هاى مختلف غدیر مطالب گوناگونى درباره ولایت امیرالمؤمنین (ع) مطرح کرده است .
این کتاب با بیان واقعه غدیر از یک سو و ذکر فضیل امیرالمؤمنین (ع) از سوى دیگر همراه با مباحث کلامى و نیز اشاره اى به امام حسن و امام حسین و حضرت زهرا (س ) به اثبات امامت و ولایت پرداخته است .
بقیه توضیحات از عنوان هاى کتاب مشخص مى شود . عناواین کتاب از ین قرار است :
بزم سرور ( مقدمه ) ، زندگانى حضرت على (ع) ، خطبه غدیر شامل متن عربى و ترجمه ، غدیر در بیان ائمه (ع) ( که از تمام چهارده معصوم (ع) شواهد و احادیث آورده است ).
تشیع و زمان پیدایش آن ، امام و امامت ، صلوات بر پیامبر (ص) و آل ایشان ، اهل الذکر آل محمد (ص) هستند ، شرکت و اقسام آن ، دعاى توسل ، زیارت قبور ائمه (ع) ، شأن نزول یه تطهیر ، آیه ولایت ، آیه مباهله ، واقعه غدیر ، آیه " وقفوهم انهم مسئولان " ابلاغ سوره برائت ، حدیث ثقلین ، حدیث سفینه ، حدیث مدینه علم ، حدیث منزلت ، حدیث . ک ک الدار ، وصیت على (ع) از پیامبر (ص) ، مقام وصیت على (ع) ، حدیث فتح باب و سد ابواب ، على (ع) محبوب ترین فرد نزد رسول خدا (ص) ، على (ع) مؤمن به رسول خدا (ص) ، على (ع) جدا کننده بین حق و باطل ، على (ع) صادق و صدیق اعظم ، على (ع) نشانه شناخت مؤمن و منافق ، على (ع) و لیله المبیت ، فتح خیبر ( حدیث ریت ) ، سبقت على (ع) در فضیل ، على (ع) هادى امت ، جنگ على (ع) با قاسطین و نکثین و مارقین ، حدیث " حب على (ع) حسنه لیضر مع هاسیئه " ، حدیث " على مع الحق و على مع القرآن " حدیث " الحسن و الحسین سید اشباب اهل الجنه و ابوهماخیر منهم " ، فاطمه زهرا (ع) برترین زنان عالم ، " فاطمه بضعه منى " ، بیان ابن قتیبه در عیادت از فاطمه (ع) ، دقیق تأسف بار بر بالین احتضار پیامبر (ص) ، رفتار با خاندان پیامبر (ص) پس از رحلت آن حضرت ، فدک و ماجراى غصب آن ، دلیل اهل سنت اجماع است ، استناد به یه چهلم سوره توبه و پاسخ آن ، اعتراف خلف ، عدم آگاهى عمر از آیات قرآن و احکام دین ، تغییر احکام الهى توسط عمر ، رفتار عثمان در زمان خلافت ، معاویه و رفتار کفرآمیز و جنایات فراوان .


نکات قابل توجه :
مدارک کتاب در اکثر قریب به اتفاق موارد از عامه است .
پیام بزرگ از بزرگ پیامبران ( عماد زاده ) = پیامى بزرگ از بزرگ پیامبران ( فارسی ، چاپى )
 

21- پیام غدیر ( فارسى ، چاپى )

ترجمه : على کبر صادقى .
فرهنگسراى ارسباران ، تهران سال 1374ش . 110ص .

22- پیام غدیر ( فارسی ، چاپى )

عذرا انصارى .
مؤسسه انتشارات انصار المهدى ، قم ، 1374ش .
رقعى ، 144ص .
این کتاب یک دوره خلاصه جوانب مختلف غدیر را مورد بررسى قرار داده است . عناوین کتاب بشرح زیر است :
پیشگفتار سخنى با امام غدیر ، با کاروان غدیر ، در غدیر خم ، پیام غدیر ، مژده تکمیل دین ، تبریک امامت ، غدیر دررویات و تاریخ ، غدیر از دیدگاه معصومان (ع) ، غدیر عید بزرگ خدا ، زیارت على (ع) در عید غدیر ، اعمال روز غدیر ، ضرورت غدیر ، قانون ، نیاز فطرى بشر ، رهبران ، مبین قانون ، رهبران شیسته ، چرا امامت انصابى است ، پاسخى از امام زمان (عج ) درباره انتصابى بودن امام ، معناى مول ، اندیشه هاى کلامى غدیر ، استدلال امام صادق (ع) ، برترى مقام امامت بر نبوت ، استدلال هشام بن حکم ، فخر الدین رازى ، گواهى به ولایت على (ع) ( شهادت ثالثه ) ، پیروان غدیر ( شیعه ) ، زمینه سازى هاى پیامبر (ص) براى غدیر ، غدیر از نگاه شاعران .

23- پیامى بزرگ از بزرگ پیامبران ( فارسی ، چاپى )

حسین بن احمد عماد زاده ( عماد الدین ، اصفهانى ، کرونى ) م 1410ق .
چاپ اول : مکتب قرآن ، تهران .
چاپ دوم ، انتشارات کتابخانه صدر ، تهران ، سال 1355ش .
چاپ دهم : مکتب قرآن ، تهران .
وزیرى ، 283ص .
این کتاب از جمله کتب نسبتاً جامع در موضوع غدیر ، و در حد خود بسیار قابل استفاده است .
در این کتاب پس از مقدمه درباره پیامبر (ص) و امیرالمؤمنین (ع) در قضیه غدیر به طور اختصار همراه با حکایات و احادیث صحبت شده است . سپس مطالبى درباره سفر حجه الوداع و بیان عظمت و اهمیت غدیر و خطبه و مجلس آن و همچنین محل و موضوع و مؤلفین غدیر و نیز اسناد خطبه که در آنها 110 نفر از رو این نامبرده شده بیان شده است .
پس از آن خطبه کامل و مفصل غدیر از روى نسخه شیخ محمد باقر زند کرمانى ـ که بقول مؤلف ـ از کتب معتبر استخراج شده است بعد از مقابله با بحار و احتجاج طبرسى همراه با ترجمه زیرنویس از فاضل مذکور ( زند کرمانى ) درطرف راست صفحات و در طرف چپ ترجمه فنى همراه با کمى توضیح از مؤلف ( آقاى عماد زاده ) در هشتاد و دو صفحه است .
سپس پاره اى از فضیل امیرالمؤمنین (ع) و در آخر آنه سه قصیده و یک مثنوى در مدح آن حضرت آورده شده ، و بعد صد و ده حدیث از کتب عامه و صد و ده حدیث از کتب شیعه در فضیل آن حضرت ، همچنین صدو ده منقبت از مناقب حضرتش که مورد اتفاق همگان است آورده شده ، و در آخر قصیده و مثنوى و مطالبى به عنوان خاتمه بیان شده است .


نکات قابل توجه :
1- تألیف این کتاب حدود سال 1350ش ، 1391ق انجام شده ، چنانچه مؤلف در مقدمه بیان نموده است .
2- ظاهراً در نظر گرفتن عدد صد و ده در چند بخش این کتاب و شمارش احادیث و مناقب و غیره به ین تعداد ازباب تطابق نام مقدس " على (ع) " با ین عدد به حساب حروف ابجد است .
3- نام این کتاب در چاپ هاى آن مختلف است : در چاپ هاى قدیمى همین نام نوشته شده و چاپ هاى آخر نام " پیام بزرگ از بزرگ پیامبران " است و نیز در کلیه چاپ ها در پشت جلد و یا عطف آن یا داخل کتاب گاهى این نام و گاهى نام دیگر نوشته شده است .
در کتاب الغدیر فى التراث الاسلامى ص 195ش 97نام " خطبه غدیر ، پیام بزرگ از بزرگ پیامبران " و در مجله تراثنا شماره 28ص 130ش 1672 نام " خطبه غدیر " آمده است .
از تمام این نامه ، نام صحیح همین نام ( پیامى بزرگ از بزرگ پیامبران ) است ، چرا که در اکثر چاپ ها و موارد این نام به چشم مى خورد .
4- دو کتاب دیگر نیز از مؤلف به نام هاى " خطبه پیامبر کرم (ص) در غدیر خم " فارسى و " خطبه النبى الکرم (ص) یوم الغدیر "عربى که در واقع گزیده اى از همین کتاب هستند معرفى شده است .
5- در مقدمه چاپ دهم آمده که از این خطبه در ظرف هفت سال بیش از چهل و پنج هزار نسخه در ایران و مصر چاپ و منتشر گردیده است .

24- پیرامون روز تاریخى غدیر ( فارسى ، چاپى )

لطف الله بن محمد جواد صافى ( گلپیگانى ).
( ت ) 26 تبلیغ رسالت ( اردو ، چاپى )
سید غلام اصغرى هندى .
اداره مجله اصلاح ، کهجوه ، سارن ، بیهار ( هند ).
در این کتاب ابحاثى پیرامون آیه " یا یها الرسول بلغ ما انزل ... "و نزول آن در غدیر و ابحاثى در امامت امیرالمؤمنین (ع) آمده است .

25- تحفه غدیریه ( فارسی ، چاپى )

محمد حسین توتونچى ( تبریزى ) ، م 1397ق .
تبریز ، سال 1390ق .

حکیم صلح جهانى : خطبه رسول کرم (ص) در سفر حجه الوداع ( ملتجى ) = خطبه رسول کرم (ص) در سفر حجه الوداع ( فارسی ، چاپى )
 

26- تراثن ، ش 21العدد الخاصّ بالغدیر ( عربى ، چاپى )

جمعى از محققین .
مؤسسه آل البیت (ع) لاحی التراث ، قم سال 1410ق .
وزیرى ، 454ص .
این کتاب شماره بیست و یکم از مجله علمى و فصلى " تراثن " است که مطابق شماره چهارم از سال پنجم آن است ، و مخصوص غدیر سال 1410 قمرى در خارج از وقت صدور مجله تدوین و به چاپ رسیده است .
این شماره شامل ده مقاله و کتاب است که شرح موضوعات آنها به این مضمون است :
1- الغدیر عبرالتاریخ و التراث ، کلام هیئت تحریریه .
2- الغدیر فى حدیث العتره الطاهره ، سید محمد جواد شبیرى :
ک ک فصل اول : واقعه غدیر. فصل دوم : معرفى مواضع نزول یه هاى کمال و تبلیغ . فصل سوم : حد گذارى روز غدیر.فصل چهارم : غدیر در بحار معصومین (ع). فصل پنجم : روز غدیر بزرگترین عید در اسلام .
3- حدیث الغدیر التبلیغ الاخیر لامامه الامیر ، سید على میلانى .
امر امامت با خداست ، باین حدیث نور و حدیث دار ، باین حدیث دار و حدیث غدیر ، حدیث غدیر ، خصیص غدیر و اهمیت آن ، عنیت به حدیث غدیر ، شواهد حدیث غدیر ، موقف هاى متضاد ، علما در غدیر ، مفاد حدیث غدیر ، تشکیک در دلالت ، بین غدیر و حوض .
4- الغدیر فى ظل التهدیدات الالهیه للمعارضه ، سید جعفر مرتضى عاملى : به کتاب " الغدیر و المعارضون " در همین کتابنامه مراجعه شود.
5- الغدیر فى التراث الاسلامى ، سید عبدالعزیز طباطبائى : به همین نام در این کتابنامه مراجعه شود.
6- تعریف بمصادر الامامه فى التراث الشیعى ، عبدالجبار رفاعى : معرفى آنچه در امامت نگاشته شده ، که در چند شماره تراثنا چاپ مى شود.
7- تحقیق حول کتاب حدیث الشورى ، أحد مصادر الغدیر ، سید محمد جواد شبیرى :
مبحث اول : نسبت کتاب به عمر و بن ثابت ، مبحث دوم : وجود مردى به اسم عمر و بن میمون و بن ابى المقدام ،مبحث سوم : اعتقاد شیخ در یکى بودن عمرو بن میمون با عمرو بن ابى المقدام ثابت ، مبحث چهارم : نسبت کتاب حدیث شورى به عمر و بن میمون اودى ، مبحث پنجم : بیان مختار در مسئله .
8- غدیریه للحرالعاملى ، تحقیق اسد مولوى : غدیریه اى از دیوان شیخ حر عاملى که پس از انتخاب و تحقیق در این مجله چاپ شده است .
9- الاعلام بحقیقه اسلام امیرالمؤمنین (ع) ، محمد بن على کراجکى ، تحقیق : على موسى کعبى .
تمام مطالب زیر به عنوان فصل آمده است : اسلام امیرالمؤمنین (ع) ، امیرالمؤمنین (ع) اولین کسى بود که بعد ازحضرت خدیجه ایمان آورده ، اسلام امیرالمؤمنین از روى بصیرت و استدلال بود. مسئله بلوغ .
10- دلیل النص بخبر الغدیر على امامه أمیرالمؤمنین (ع) ، محمد بن على کراجکى ، تحقیق : اسامه آل جعفر : به همین نام در این کتابنامه مراجعه شود.

نکته قابل توجه :
در " الغدیر فى التراث الاسلامى " ص 219ش 142 از این کتاب با نام " العدد الخاص بالغدیر من مجله تراثن " یاد نموده است .

27- ترجمه چهل حدیث از جلد دهم کتاب الغدیر ( فارسی ، چاپى )

سید حسن موسوى ( اصفهانى ).
تهران ، سال 1977م .
چاپ سوم : ناشر : مؤلف ، تهران ، سال 1413ق ، 1371ش .
جیبى ، 39ق .
کتاب ترجمه چهل حدیث از جلد دهم کتاب " الغدیر " علامه امینى به فارسى است .
رجمه خطبه غدیر خم = خطبه غدیر خم ( فارسی ، چاپى )

28- ترجمه خطبه غدیریه ( فارسی ، خطى )

محمود بن محمد تقى کلباسى ، م 1365ق .
ماشین نویسى ، سال 1360ق .
فهرست نسخه هاى خطى کتابخانه جامع گوهر شاد ج 2ص 555ش 452
این کتاب ترجمه خطبه مفصل و طولانى غدیر است که با اشراف حجه الاسلام حسن على مروارید در سال 1360 مرى انجام شده و مقدارى از اواخر ترجمه از ایشان است .
در آخر کتاب مخمسى فارسى از صامت امیرالمؤمنین (ع) آورده شده است .

29- ترجمه الغدیر ( اردو ، خطى )

عبدالحسین بن احمد امینى ( تبریزى ، نجفى ) م 1390 .
مترجم : مصطفى جوهر هندى ( بیهارى ).
این کتاب ترجمه جلد اول کتاب " الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب " علامه امینى به زبان اردو است .


نکته قابل توجه :
این کتاب قبل از اینکه به چاپ برسد در چاپخانه از بین رفته است ...!!

30- ترجمه الغدیر ( اردو ، چاپى )

عبدالحسین ابن احمد امینى ( تبریزى ، نجفى ) م 1390ق .
مترجم : سید على اختر هندى ( گوپال پورى ).
چاپ : بمبئى ( هند ).
این کتاب ترجمه جلد اول کتاب " الغدیر " علامه امینى به اردو است .

31- ترجمه الغدیر ، 22ج ( فارسی ، چاپى )

عبدالحسین بن احمد امینى ( تبریزى ، نجفى ) م 1390ق .
از آنجا که ترجمه " الغدیر " توسط چند نفر انجام شده اند نام مترجم و مشخصات چاپى و کتابشناسى هر جلد راجداگانه مى آوریم . ابتدا کتابشناسى کل کتاب بیان مى شود.
این کتاب ترجمه تمام جلد هاى یازده گانه " الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب " علامه امینى به فارسى است که توسط مترجمان متعددى در بیست و دو جلد انجام گرفته و از نظر تنظیم جلدها با " الغدیر "متفاوت و گاهى جلدى ازترجمه تا اواسط جلدى از الغدیر رسیده و جلد بعدى از آنجا به بعد است .
1 :
مترجم : سید محمد تقى واحدى .
تصحیح و مقابله : سید هادى سینا.
چاپ اول : جامعه تبلیغات اسلامى ، سال 1381ق ، 1340ش .
چاپ دوم : کتابخانه بزرگ اسلامى ، انتشارات غدیر ، تهران .
چاپ چهارم : کتابخانه بزرگ اسلامى ، تهران ، سال 1365ش .
چاپ پنجم : همان ناشر، سال 1369ش .
وزیرى : 174+ 244ص .
این جلد شامل مقدمه اى مفصل در صد و هفتاد و چهار صفحه است . در ین مقدمه ابتدا مطالبى درباره ولایت امیرالمؤمنین (ع) آمده سپس نامه هاى تفریظ از سلاطین و علما بر الغدیر ترجمه شده و اشعارى از شعراى عرب وفارسى در مدح الغدیر ذکر گشته ، و نهایتاً اقداماتى که به عنوان تشکیل مکتب هاى الغدیر براى تدریس آن در ایران و خارج از ایران انجام شده ذکر شده است .
براى آنک یک دور کامل مندرجات الغدیر براى خواننده روشن باشد فهرستى از تصحیح : محمد باقر بهبودى .
سپس به کتبى که درباره حدیث غدیر تألیف شده اشاره نموده و بعد از آن مطالبى در شرح حال علامه امینى آورده شده است . بعد از آن اهمیت و خصوصیات کتاب الغدیر مطرح شده در خاتمه ترجمه الغدیر توضیح داده شده ومتذکر شده که " جامعه تعلیمات اسلامى " به این مهم اقدام نموده است و ذیل آنرا آقاى واحدى به تاریخ ماه صفر سال 1381قمرى امضا کرده است .
پس از پایان مقدمه ترجمه جلد اول الغدیر آغاز شده و تا پایان این جلد راواین حدیث غدیر از علما 360نفر ذکرشده است .
2:
مترجم : سید محمد تقى واحدى .
تحصیح و مقابله : سید هادى سینا.
کتابخانه بزرگ اسلامى ، انتشارات الغدیر ، تهران .
وزیرى ، 408ص .
چاپ پنجم : کتابخانه بزرگ اسلامى ، تهران ، سال 1369ش .
این جلد از اول مناشده و احتجاج با حدیث غدیر آغاز شده و سپس بحث غدیر در قرآن و عید غدیر در اسلام و سخنى چند پیرامون حدیث غدیر آورده شده است . بعد از آن درباره مفاد حدیث غدیر مطالبى آمده و تا بحث انتقاد ازابن کثیر ، جلد دوم پایان یافته است .
3
مترجم : سید محمد تقى واحدى .
تصحیح : محمد باقر بهبودى .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، انتشارات غدیر ، تهران .
وزیرى : 328ص .
چاپ دوم : سال 1362ش .
در این جلد بخش شعراى غدیر آغاز مى شود و از شعراى قرن اول تا محمد حمیرى ذکر مى شود.
4:
مترجم : على شیخ الاسلامى .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، تهران .
وزیرى ، 304ص .
چاپ : سوم : سال 1362ش .
این جلد از شعراى قرن دوم آغاز مى شود و به شعراى قرن سوم مى رسد و تا دعبل در این جلد ذکر شده است .
5:
مترجم : جمال موسوى .
تصحیح : محمد باقر بهبودى .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، انتشارات غدیر ، تهران .
چاپ دوم : سال 1362ق .
وزیرى : 364ص .
این جلد بقیه شعراى قرن سوم را از ابواسماعیل علوى آغاز کرده و تا پایان شعراى ین قرن آورده ، و سپس قسمتى از شعراى قرن چهارم را ذکر کرده است . در این جلد مباحث بسیارى درباره منکرین فضیل اهل بیت (ع) و نمونه هایى از موارد انکارشان ذکر شده است . و تا انکار حدیث ولایت و پاسخ آن مطلب پیش رفته است .
6:
مترجمه : جمال موسوى .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، تهران سال 1353ش .
وزیرى ، 222ص .
چاپ دوم : سال 1362ش .
چاپ سوم : بنیاد بعثت ، تهران ، سال 1370ش .
وزیرى ، 322ص .
چاپ ششم : کتابخانه بزرگ اسلامى ، تهران ، سال 1369 .
وزیرى ، 363ص .
در این جلد ابتدا مقدمه اى در نقش الغدیر در شناخت منابع اصیل فکر اسلامى آمده و سپس بقیه شعراى قرن چهارم از بحث انتقادى درباره کتاب " البدیه و النهیه " آغاز شده و تا ابو فراس حمدانى ذکر شده است .
7:
مترجم : محمد باقر بهبودى .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، تهران ، سال 1354ش . 1976م .
چاپ دوم : سال 1362ش .
چاپ سوم : بنیاد بعثت ، سال 1370ش .
وزیرى ، 352ص .
این جلد بقیه شعراى قرن چهارم از کشاجم شروع شده و پس از پایان شعراى قرن چهارم ، قرن پنجم را ذکر کرده و تاشریف رضى در این جلد ذکر شده است .
8:
مترجم : محمد باقر بهبودى .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، تهران ، سال 1356ش . 1988م .
چاپ دوم : سال 1363ش .
چاپ سوم : بنیاد بعثت ، سال 1370ش .
وزیرى ، 288ص .
این جلد بقیه شعراى قرن پنجم از ابو محمد صورى شروع شده ، و پس از اتمام قرن پنجم شعراى قرن ششم تا عماره یمنى ذکر شده است .
9:
مترجم : زین العابدین قربانى .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، انتشارات غدیر ، تهران ، سا ل 1353ش .
وزیرى : 346ص .
چاپ سوم : کتابخانه بزرگ اسلامى ، سال 1360ش .
چاپ چهارم : بنیاد بعثت ، سال 1370ش .
وزیرى ، 346ص .
این جلد بقیه شعراى قرن ششم از سید محمد اقساسى شروع شده و قسمت اعظم آن درباره علم غیبت ائمه (ع) و زیارت قبور است .
10:
مترجم : زین العادبدین قربانى .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، تهران ، سال 1354ش .
چاپ سوم : همان ناشر، سال 1363ش .
چاپ چهارم : بنیاد بعثت ، سال 1370ش .
وزیرى ، 360ص .
این جلد در معرفى جاعلاین حدیث و بحث درباره جعل و تحریف است . در اواخر این جلد شعراى قرن هفتم آغازمى شود و تا بهالدین اربلى پایان مى یابد.
11:
مترجم : محمد شریف رازى .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، بنیاد بعثت ، تهران ، چاپ اول ، سال 1403ق ، 1361ش .
وزیرى : 404ص .
در این جلد ابتدا چند تفریظ ترجمه شده و سپس شعراى غدیر در قرن هشتم ذکر شده است . در این جلد عجیب بى پایه از نمونه هاى اظهار علم عمر بیان شده است .
12
مترجم : محمد شریف رازى .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، بنیاد بعثت ، تهران ، سال 1403ق ، 1361 .
وزیرى ، 410ص .
این جلد که ترجمه بخش دوم از جلد ششم متن عربى است از بحث متعه آغاز شده و سپس قسمت "نوادر الاثر فى ]؛علم عمر"که بیش از صد نمونه از جهل عمر به مسائل دینى است آمده ، و سپس تا ذکر قصید علالدین حلى در این جلد آمده است .
13:
مترجم : کبر ثبوت .
چاپ سوم : سال 1363ش .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، تهران ، سال 1356 .
وزیرى ، 362ص .
این جلد بقیه شعراى غدیر در قرن نهم آغاز شده تا بحث درباره خالدبن ولید خاتمه یافته . و در پایان هفده صفحه درباره کتاب الغدیر و اهمیت آن سخن گفته است .
14:
مترجم : کبر ثبوت .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، تهران ، سال 1356 .
چاپ سوم : سال 1363ش .
چاپ چهارم : بنیاد بعثت ، تهران ، سال 1369ش .
وزیرى ، 392ص .
در این جلد ابتدا مقدعه اى با عنوان " آنچه هنگام خواندن الغدیر بید به یاد داشت آمده و سپس مباحث مربوط به ابوبکر مطرح شده و اواخر این جلد درباره یمان حضرت ابوطالب (ع) است ."
15:
مترجم : کبر ثبوت .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، تهران ، سال 1356 .
چاپ سوم : سال 1361ش .
چاپ چهارم : بنیاد بعثت ، تهران ، سال 1370ش .
وزیرى ، 376ص .
این جلد پس از ادامه بحث درباره فضیل حضرت ابوطالب (ع) به فضیل ساختگى درباره ابوبکر و عمر و عثمان و نیز بدعت هاى آنان پرداخته است .
16:
مترجم : کبر ثبوت .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، تهران ، سال 1357 .
چاپ سوم : سال 1363ش .
وزیرى : 261ص .
چاپ چهارم : بنیاد بعثت ، تهران ، سال 1370ش .
وزیرى ، 284ص .
این جلد ادامه بدعتهاى عثمان است ، و در خاتمه چند تقریظ درباره کتاب الغدیر به فارسى ترجمه شده است .
17:
مترجم : جلال الدین فارسى .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، دارالکتب الاسلامیه، تهران ، سال 1354 .
وزیرى : 343ص .
چاپ سوم : سال 1363ش .
چاپ چهارم : بنیاد بعثت ، تهران ، سال 1370ش .
در آغاز این جلد پس از آوردن چند تقریظ، بقیه بدعتهاى عثمان را آورده است .
18:
مترجم : جلال الدین فارسى .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، دارکتب الاسلامیه، تهران ، سال 1354 .
چاپ چهارم : بنیاد بعثت ، تهران ، سال 1370ش .
وزیرى : 327ص .
در این جلد ابتدا درباره عثمان سخن به میان آمده و سپس فضیل جعلى او مطرح شده و در خاتمه فضیل جعلى ابوبکر و عمر نیز مورد بحث قرار گرفته است .
19:
]؛مترجم : جلال الدین فارسى .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، تهران ، سال 1356 .
چاپ سوم : سال 1363ش .
چاپ چهارم : بنیاد بعثت ، تهران ، سال 1370ش .
وزیرى ، 312ص .
در آغاز این جلد چند تفریظ ترجمه شده ، و سپس ادامه بحث جلد قبلى درباره فضیل جعلى ابوبکر و عمر وعثمان مطرح شده است . در ین زمینه بحث درباره فضیلت سازى براى معاویه مطرح شده ، و سپس دوران زندگى سیاهش تبیین گردیده است .
20:
مترجم : جلال الدین فارسى .
چاپ سوم : کتابخانه بزرگ اسلامى ، بنیاد بعثت ، تهران ، سال 1363ش .
وزیرى ، 280ص .
این جلد درباره بدعتهاى و جنیات معاویه است و در خاتمه فضیل جعلى او مورد بحث قرار گرفته است .
21:
مترجم : جلیل تجلیل .
چاپ اول : کتابخانه بزرگ اسلامى ، بنیاد بعثت تهران ، سال 1365 .
چاپ سوم : بنیاد بعثت ، تهران ، سال 1373ش .
وزیرى ، 320ص .
این جلد ادامه فضیل ساختگى معاویه است ، و در نیمه دوم این جلد به فضیل ساختگى درباره افراد دیگرى که جعالین ساخته اند صحبت شده است .
22:
مترجم : جلیل تجلیل .
کتابخانه بزرگ اسلامى ، بنیاد بعثت تهران ، چاپ اول ، سال 1365 .
وزیرى ، 352ص .
این جلد دنباله شاعران قرن نهم است که از ضیالدین هادى آغاز مى شود، سپس شاعران قرن دهم ، یازدهم و دوازدهم ذکر شده و با ذکر سید بدر الدین از شعراى قرن دوازدهم پایان یافته است ، که منطبق بر پاین جلد یازدهم الغدیر است ، و با این جلد ترجمه نیز پایان مى یابد.


نکات قابل توجه :
1- در کتاب " سیرى در الغدیر " از فرزند مؤلف دانشمند مرحوم محمد امینى ص 157 دو صفحه درباره این کتاب ( ترجمه غدیر ) صحبت نموده ، که مراجعه به آن لازم است !
2- چنانچه ملاحظه شد ، این کتاب در طى چند سال و به طور غیر منظم توسط افراد مختلف ترجمه و چاپ شده است .
3- براى ترجمه هاى دیگر " الغدیر "به فارسى و اردو ، به خود کتاب " الغدیر "مراجعه شود.
4- جلد اول این کتاب ( ترجمه غدیر ) در چاپ اول با نام " عنیه الامیر فى ترجمه الغدیر " چاپ شده ولى این نام در چاپ هاى دیگر و نیز هیچ چاپى از جلدهاى دیگر نیامده است .
5- در تراثنا شماره 28 ( عبدالجبار رفاعى ) ص 148ش 1802 و نیز معجم مکتب عن الرسول و اهل البیت (ع) ج 6ص 190ش 15160 جلد هشتم را از ترجمه " فرهاد جلالى " دانسته است ! در حالیکه در چاپى آن نام " محمد باقربهبودى " آمده است .
6- براى توضیح بیشتر کتابشناسى به کتاب " الغدیر "مراجعه شود.

32- ترجمه الغدیر ( ناتمام )( فارسی ، خطى )

عبدالحسین بن احمد امینى ( تبریزى ، نجفى ) م 1390ق .
مترجم : محمد امینى ، رضا امینى ، احمد امینى ( فرزندان مؤلف ) .
این کتاب ترجمه کتاب " الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب " علامه امینى است که توسط فرزندان مؤلف تا جلد سوم ترجمه شده و در راه تکمیل است .
رجمه کتاب الغدیر ، 2ج (موسوى ) = الغدیر ، 2ج ( اردو ، چاپى )
رجمه ( منظوم ) خطبه غدیر خم ( جبروتى ) = خطبه غدیر خم ( فارسی ، چاپى )

33- تصحیح أسانید الغدیر ، ج 1 ( ناتمام ) ( عربی ، خطى )

حسین بن عبدالله معتوقى ( قطیفى ، کویتى ).
کتاب در اسانید غدیر است که در آن حودد ششصد سند تا بیش از صدو بیست صحابى براى حدیث و واقعه غدیرجمع آورى شده است . در این کتاب بر حسب حروف الفبا نام یکایک صحابه برده شده و سندهایى از حدیث غدیر رکه به او منتهى مى شود یاد آور شده ، و نیز اگر هر سندى از چند طریق است بیان نموده است .
پس از طرح هر سلسله اسناد به بحث و بررسى در آن پرداخته و از نظر علمى و رجالى بحث را تمام کرده ، به ین صورت که فرد فرد افراد را مطرح نموده ، و در هر کدام ابتدا مدح هاى در او، سپس ذم هاى نسبت به او آورده شده و درآخر نتیجه گیرى نموده است .
افرادى که یکبار توضیحات درباره شان گفته شده تکرار نمى شوند و در هر دفعه که نامشان مى آید به مورد اول ارجاع داده شده اند. کتاب همراه با پاورقى هاى مفصل و تحقیقى است .
جلد اول کتاب شامل سیزده نفر از صحابه است : 1- ابوهریره : که حدود یازده تابعى از او نقل کرده اند. 2- اسعد بن زراره : یک صحابى و یک تابعى از او .3- انس بن مالک : سه تابعى از او. 4- ابولیلى انصارى : یک تابعى از او . 5- ابوزینب نصارى : یک تابعى از او. 6- ابوفضاله انصارى ، یک تابعى از او. 7- ابوقدامه انصارى : یک صحابى و دو تابعى از او. 8- ابوالهیثم بن التیهان . 9- ابو رافع قبطى . 10- اسامه بن زید .11- ابى بن کعب . 12- بر بن عازب : چهار تابعى از او. 13- بریده بن حصیب : یک صحابى و دو تابعى از او.
در اینجا جلد اول که در خطى مؤلف پانصد و سى و دو صفحه همراه با پنجاه صفحه مقدمه است تمام مى شود .
باقى جلدها نیز در راه تدوین و تکمیل است ، و این کتاب پس از اتمام تحقیقى بسیار مهم و ارزشمند خواهد بود .


نکته قابل توجه :
این کتاب توسط مؤلف خلاصه گردیده و به نام " شرح أسانید الغدیر " است .

34- تعریب عبقات الانوار ( عربی ، خطى )

سیدهاشم عامل ، م 1412ق .
این کتاب ترجمه حدیث غدیر از کتاب " عبقات الانوار فى اثبات امامه الائمه الاطهار (ع) " میرحامد حسین به عربى بدون هیچ تلخیص یا شرحى است .

35- تفسیر یه تبلیغ الیه ( عربی ، چاپى )

محمد على بن عنیه الله تبریزى ( شیخ الاسلام ) م قرن 11ق ، چاپ قم ، سال 1415ق .
فهرست نسخه هاى خطى کتابخانه دانشگاه تهران ج 9ص 819مجموعه شماره 2144


نکته قابل توجه :
این کتاب در جلد دوم کتاب " میراث اسلامى ایران " ( قم ) سال 1415ق ، صفحه 161به چاپ رسیده است .
فسیر التکمیل = التکمیل ( اردو ، چاپى )
 

36- التکمیل ( اردو ، چاپى )

سید مرتضى حسین هندى ( خطیب ، فتح پورى ، الله آبادى ).
نظامى پریس ، لکنهو ( هند ).
الذریعه ج 4ص 267ش 1242و ص 418ش 1839
الغدیر ج 1ص 157ش 24
این کتاب از کتاب هاى بسیار ارزنده اى است که درباره غدیر تألیف شده ، و بسیار فنى و عملى و تحقیقى است و شاید یکى از مهمترین کتبى باشد که در این موضوع تألیف شده اند
انگیزه تألیف این کتاب کلام شبلى نغمان است که ادعا نموده آیه " الیوم کملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتى ... " در روز دهم ذى الحجه و به مناسبت حج است نه غدیر ، و مؤلف ابتدا با طرح جدول ها و مطالبى تقویمى این کلام او را رد نموده و سپس شروع به بحث در جوانب مختلف غدیر نموده است : تمهید و توضیح قصه حجه الوداع در قصیده اى به فارسى آمده و سپس کلمات نعمائى همراه با آدرس هاى دقیق و جواب از آنها یکى پس از دیگر است و به صورت ( قال ، اقول ) آورده شده است .
در اواسط کتاب به شمارش شعراى غدیر همراه با ایراد اشعارشان و آدرس دقیق که اکثراً اردو و کمى عربى هستند پرداخته و سپس در جوانب مختلف غدیر و سفر حجه الوداع و جمله " من کنت مولاه ... " بحث نموده ، که ابتدا اشعار مربوط را مى آورد و سپس فهرستى از نام نود و پنج نفر از مؤلفین اعم از مورخین و مفسرین که اکثراً از عامه هستند و سفر حجه الوداع را نقل نموده اند را به ترتیب سال و فاتحشان از سال 124 تا 1306 قمرى و دو نفر که ظاهراً معاصرمؤلف بوده اند مى آورد ، و بعد شروع به نقل اقوال و مطالب یک یک آنان بطور مفصل و با آدرس هاى دقیق نموده و بحث و گفتگو هاى مفصلى با هر کدام دارد که همراه با مؤیدات و مطالب جانبى از مدارک و منابع عامه است ، ولى تا پانزدهمین که محمد بن جریر طبرى ( عامى ) است بیشتر بیان ننموده و شاید این پانزده نفر هم به علت اهمیت شان است ، و بخصوص نسبت به طبرى در کتاب هاى تاریخ و تفسیرش بسیار تحقیق و نقل نموده است . سپس تتمه اى براى کتابش بیان نموده ، و در آخر عبارت طبرسى در خطبه غدیر را از احتجاج همراه با ترجمه اردوى آن آورده و به مناسبت به تفسیر سوره حمد پرداخته که در ضمن اشاره اى به معناى کلمه " انعمت " و مناسبش با آیه غدیر نموده است .

نکات قابل توجه :
1- در الذریعه در دو مورد از این کتاب با نام هاى " تفسیر التکمیل " و " التکمیل " یاد نموده و فرموده این کتاب تفسیریه " الیوم کملت لکم دینکم " است .
لازم به تذکر است که علامه حاج آقا بزرگ طهرانى در هر دو موردیکه نام این کتاب را برده شماره مسلسل نیز گذارده و این مخالف روش اوست ، چرا که ایشان براى هیچ کتابى دو شماره مسلسل نگذارده ، و اسامى تکرارى را بدون شماره مى آورد . و اشاره به مورد و اسم اصلى مى نمایند . ولى در اینجا در هیچ یک از دو مورد اشاره اى به دیگرى ندارند!
در کتاب الغدیر نیز کتاب را با نام " تفسیر التکمیل " در تفسیر آیه " الیوم کملت لکم دینکم " که در غدیر نازل شده معرفى نموده است .
2- چنانچه مؤلف در ابتدا مصادر کتاب را بیان مى نماید ، استشهادات این کتاب تقریباً در تمام موارد از عامه است و صد و هفتاد و هشت منبع عامى را در آنجا یادآور شده است .
3- تقریباً تمام صفحات کتاب داراى پاورقى هاى مفصل و عمیقى است که طى آنها مطالب بسیار مفید و ارزنده اى را همراه با آدرس هاى دقیق بیان نموده است .
4- فهرست مطالب کتاب به طور مفصل و در ابتداى کتاب قبل از فهرست مصادر آمده است که تقریباً فهرست موضوعى کتاب است .
5- علامه نجم الحسن و علامه سید على نقى و علامه سید کلب حسین هر کدام تقریظى بر این کتاب نوشته اند.
6- تألیف این کتاب در 27 شعبان سال 1351 قمرى برابر با سال 1932میلادى انجام شده است .

37- التنویر على صحه حدیث الغدیر ( اردو ، چاپى )

جمعیت شیعه اثنى عشریه ، سیالکوت ( هند ).
فهرست آثار چاپى شیعه در شبه قاره ج 1ص 114

نکته قابل توجه :
این کتاب در رد یکى از متعصبین مخالفین به نام محمد ابراهیم که صحت حدیث غدیر را انکار مى کرده تألیف شده است .
( ج ) جز فى خطبه النبى (ص) فى یوم الغدیر ( فراهیدى ) = خطبه النبى (ص) یوم الغدیر .( عربی ، خطى )
جز فى طرق حدیث الغدیر ( دارقطنى ) = طرق حدیث الغدیر ( عربی ، خطى )
جز فیه خطبه النبى (ص) یوم الغدیر ( فراهیدی ) = خطبه النبى (ص) یوم الغدیر ( عربی ، خطى )
جمع طرق حدیث " من کنت مولا فعلى مولاه " (خراسانى ) = طرق حدیث الغدیر ( عربی ، خطى )
جواب اعتراضات السید الشریف الجرجانى ( مشعشعی ) = رساله فى حدیث الغدیر ( عربی ، خطى )
جواب اعتراضات السید الشریف الجرجانى على حدیث الغدیر ( شعشعى ) = رساله فى حدیث الغدیر ( عربی ، خطى )
( چ ) 

38- چهره غدیر

مهدى آزین فر .( فارسی ، چاپى )
چاپ اول : مشهد ، سال 1386ق ، 1345ش .
رقعى ، 60ص .
چاپ دوم : مشهد ، سال 1387ق ، 1346ش .
جیبى ، 80ص

39- چهل حدیث پیرامون غدیر ( فارسی ، چاپى )

سید مهدى موسوى .
 

40- چهل حدیث ولایت و غدیر ( فارسی ، چاپى )

معاونت امور فرهنگى وزارت ارشاد اسلامى ( تهران ).
نشر: وزارت کشور جمهورى اسلامى یران سال 1415ق ، 1374ق .
پالتوئى ، 118ص .
در این کتاب پس از مقدمه کوتاهى درباره وصیت و جانشینى پیامبر (ص) چهل حدیث از رویات شیعه که هر یک گویاى گوشه اى از روز غدیر است همراه با ترجمه آمده است .
( ح )

41- الحجر الدامغ المشتهر بالعذاب الواقع ( اردو ، چاپى )

سید سبط الحسن بن وارث حسین جیسى ( شمس العلم ، نقوى ، هندى ، لکنهوئى ) چاپ هند.
 
نکات قابل توجه :
1- مؤلف کتاب دیگرى در غدیر به نام "حدیث غدیر کى سرگذشت " دارد.
2- همچنین کتابى دیگر به نام " هات الغدیر " از سید سبط حسین بن رمضان على جیسى معرفى شده است .

42- حجه الغدیر ( اردو ، چاپى )

چاپ دهلى ( هند ).
الذریعه ج 5ص 262ش 1429
این کتاب در شرح حدیث غدیر است .

نکات قابل توجه :
1- کتابى به نام " حجه اللّه القدیر على المنکر لحدیث الغدیر ، النکث عن مولانا الامیر " از محمد على باروى معرفى شده که آن نیز چاپ دهلى و به زبان اردو است . به احتمال ضعیف رابطه اى بین این دو کتاب هست .
2- در مجله تراثنا شماره 21 ( عبدالجبار رفاعى ) ص 327ش 51 این کتاب را از الذریعه با نام " حجه الغدیر فى تعیین الفرقه الناجیه "و مؤلف " محمد رضا بن قاسم غراوى ( نجفى ) " نقل مى نماید در حالیکه در الذریعه فقط نام " حجه الغدیر "موجود است و جمله فى شرح حدیث الغدیر بیرون از پرانتز و به عنوان توضیح کتاب است ، و نیز هیچ مؤلفى براى این کتاب معرفى نشده است !
البته در الذریعه بعد از این کتاب کتابى به نام " الحجه الکافیه فى تعیین الفرقه الناجیه " از " محمد رضا بن قاسم غراوى ( نجفى ) " معرفى نموده و احتمال مى رود در نقل از الذریعه اشتباهى رخ داده است .
لازم به ذکر است که در تراثنا شماره 28 ( عبدالجبار رفاعى ) ص 127ش 1650و 1651نیز این دو کتاب معرفى شده ، ولى در آنجا هیچ اشتباهى دیده نمى شود ، و مطابق الذریعه است .
ک ک 3 همچنین در کتاب معجم ما کتب عن الرسول و اهل البیت (ع) : ج 5ص 389ش 13344و 13345 این کتاب رااز الذریعه نقل نموده و مؤلفى ذکر نکرده است ، و کتاب " حجه الله الغدیر... " را با همان مؤلف از الذریعه نقل نموده است ولى در آنجا نیز بعد از معرفى کتاب " حجه الغدیر "بدون مؤلف از الذریعه کتابى به نام " حجه الغدیر فى تعیین الفرقه الناجیه " از "محمد رضا بن قاسم غراوى ( نجفى ) " از الذریعه آورده و در هر دو یک آدرس از الذریعه داده است !

43- حجه الله القدیر على المنکر لحدیث الغدیر ، النکث على مولانا الامیر ( اردو ، چاپى )

محمد على باروى ( پاکستانى ).
چاپ اول : چاپخانه اثنى عشرى ، لاهور ( پاکستان ) ، سال 1330ق .
چاپ دوم : دهلى ، سال 1907م .
فهرست کتابهاى چاپى شیعه در شبه قاره ج 1ص 119
براى توضیحات بیشتر به کتاب " حجه الغدیر "مراجعه شود.

44- حدیث الغدیر ( عربی ، خطى )

منصور بن حسین آبى ( ابوسعد ، لائى ، رازى ، صاحب نثر الدرر ) م قرن 5ق .
مناقب آل ابى طالب ( ابن شهر آشوب ) ج 3ص 25
نهج الیمان ( حسین بن جبور ، نسخه خطى ).
اثبات الهده ج 1ص 36
بحارالانوار ج 37ص 157
الغدیر ج 1ص 155
چنانچه در مناقب ابن شهر آشوب آمده در این کتاب راواین حدیث غدیر بر حسب حروف الفبا شمارش شده است .

نکات قابل توجه :
1- مؤلف کتاب چنانچه از کتب رجالى شیعه و نیز عامه دانسته مى شود شیعه بوده و حتى بعضى گفته اند بسیار اهل ولا و از بزرگان شیعه و نیز از شاگردان شیخ طوسى بوده است .
براى مراجعه به شرح حال او به کتاب الغدیر فى التراث الاسلامى ص 81 مراجعه شود که حدود سیزده مورد را آدرس داده است .
2- لقب مؤلف مورد اختلاف است .
در مناقب آل ابى طالب و بحار از او لقب " لاتى " و علامه سید عبدالعزیز طباطبائى در " الغدیر فى التراث الاسلامى " در آخر لقب " آبى " را انتخاب نموده اند و گفته : مورد مناقب شاید اشتباه چاپى است ، و نیز در بقیه مواردى که علامه یادشده آورده لقب " آلى " را گفته اند .
ولى علامه امینین در " الغدیر " و همچنین استاد طباطبائى در " الغدیر فى التراث الاسلامى " در باین نام مؤلف لقب " لائى " را آورده اند.
3- این کتاب در " اثبات الهده " حر عاملى با نام " کتاب الرازى فى نص الغدیر " و جزو مصادر عامى آن کتاب که شیخ حر با واسطه از آنها نقل نموده آمده است .
4- کتاب دیگرى به نام " روه خبر غدیر خم على حروف المعجم " از مولفى به نام " دارى " در کتاب " نهج الیمان " از حسین بن جبور که خطى است آمده و چون راویان غدیر در آن کتاب به ترتیب حروف معجم است و مؤلف نیز " دارى " و شبیه کلمه " رازى " است به احتمال قوى هر دو یک کتاب هستند.

45- حدیث غدیر ( اردو ، خطى )

سید محمد قلى ( پدر میر حامد حسین ) هم قرن 12ق .
الاسلام على ضو التشیع ( خراسانى ) ص 78

46- حدیث الغدیر ( عربی ، چاپى )

سید کاظم بن قاسم رشتى ( حسینى ) م 1259ق .
تبریز ، سال 1277ق .
؟، 346ص .
فهرست کتب چاپى عربى ( خابابا مشار ) ص 307

نکات قابل توجه :
1- این کتاب در مجموعه اى است که مشتمل بر چند رساله و به صورت چاپ سنگى است .
2- در مجله تراثنا شماره 21 ( عبدالجبار رفاعى ) ص 329ش 510 تعداد صفحات کتاب را 364ص بیان نموده است .

47- حدیث غدیر ( اردو ، چاپى )

على حسنین شیفته بن محمد قیوم هندى ( جونفورى ، پاکستانى ) م 1346ق ، 1991م .
پاکستان ، سال 1976م .256ص .
تذکره علماى امامیه پاکستان ص 180

نکته قابل توجه :
این کتاب اقتباسى از جلد اول کتاب " الغدیر " علامه امینى است ، که خود مؤلف نیز در آخر کتابش به آن تصریح نموده است .
دیث الغدیر = کتاب الغدیر ( عربی ، چاپى )
دیث الغدیر = حدیث غدیر کى سرگذشت ( اردو ، چاپى )

48- حدیث غدیر ( جانشین محمد (ص) ) ( فارسی ، چاپى )

هیئت تحریریه مؤسسه در راه حق .همان مؤسسه ، تهران ، سال 1390ق ، 1348ش .
چاپ دیگر: همان مؤسسه ، قم ، سال 1403ق ، 1361ش .
چاپ دیگر: سال 1370ش .
جیبى ، 12ص .

49- حدیث غدیر خم ( عربی ، خطى )

سیر أعلام النبل ج 14ص 207در شماره 116
این کتاب نقل حدیث غدیر خم از مؤلف است .

نکات قابل توجه :
1- در کتاب " الغدیر فى التراث الاسلامى " ص 30ش 3از این کتاب با نام " کتاب فى حدیث الغدیر " یاد نموده است .
2- لازم به تذکر است که نام دقیقى براى این کتاب و مؤلفش نیامده ، و تنها مدرک کتاب " سیر أعلام النبل " دهبى است ، که مضمون کلامش از قول کسى چنین است :...نزد عبیدالله ( مهدى ) رفتم و ابو جعفر بغدادى نزد او ایستاد بود با او در آنچه براى آن احضار شده بودم صحبت نمودم . سپس گفت : بنشین ، هنگامیکه نشستم کتابى نظرم راجلب نموده ، و او به ابوجعفر گفت : کتاب را به شیخ نشان بده ، که وقتى ملاحظه کرده ، دیدم حدیث غدیر خم است .
پس تنها استفاده اى که مى توان نمود نام " حدیث غدیر خم " است و بس . و حتى مؤلف نیز نامعلوم است .

50- حدیث غدیر در فضیلت حضرت امیر (ع)( اردو ، چاپى )

سید محمد عالم بن نور الهدى عریضى ( باسط ، هندى ) م 1321 .
لاهور ( پاکستان ) ، سال 1320ق .

51- حدیث غدیر کى سرگذشت ( اردو ، چاپى )

سید سبط الحسن بن وارث حسین جیسى ( شمس العلم ، نقوى ، هندى ، لکنهوئى ) م 1354ق .
چاپ : هند.
الذریعه ج 6ص 378ش 2373
الغدیر ج 1ص 156ش 20
این کتاب درباره قضیه و حدیث غدیر است .

نکات قابل توجه :
1- از این کتاب در الذریعه با نام " کتاب حدیث الغدیر " ـ در حرف (ح ) ـ و در الغدیر با نام " حدیث الغدیر " یاد شده است .
2- علامه حاج آقا بزرگ تهرانى در طبقات اعلام الشیعه ( قرن چهاردهم نقب البشر ) ج 2ص 807ش 1314با اینکه تمام تألیفات مولف را بیان نموده و این کتاب را در الذریعه آورده ، نامى از این کتاب نبرده است !
3- مؤلف کتاب دیگرى به نام " الحجر الدامغ المشتهر بالعذاب الواقع " نیز در غدیر دارد.
براى توضیحات بیشتر و نکات دیگر به آن کتاب مراجعه شود.
دیث من کنت مولاه = طرق حدیث من کنت مولاه ( عربی ، خطى )
دیث من کنت مولاه فعلى مولاه = طرق حدیث من کنت مولاه ( عربی ، خطى )

52- حدیث الولیه ( عربی ، خطى )

احمد بن محمد ( ابن عقده ) م 333ق .
الفهرست ( شیخ طوسى ) ص 28ش 76
رجال النجاشى ص 94ش 233
مناقب آل أبى طالب ( ابن شهر آشوب ) ج 3ص 25
معالم العلم ص 17ش 77
کفیه الطالب ص 60
الیقین ص 183ب 37
اقبال الاعمال ص 453
وسائل الشیعه ج 30ص 165
بحارالانوار ج 37ص 157و ج 107ص 116
یضاح المکنون ج 2ص 350
الذریعه ج 6ص 378ش 2376و ج 25ص 142ش 830
الغدیر ، ج 1ص 17 18 20 21 56 102 153
فهرست ظاهریه ( الحدیث ) ش 4581
این کتاب ـ به طوریکه از موارد بالا به دست مى آید ـ کتابى جامع درباره حدیث و اسناد غدیر و نص بر ولایت امیرالمؤمنین (ع) بوده و تا اواسط قرن نهم هجرى در موضوع خود مورد استفاده شیعه و عامه بوده است .
چنانچه ابن شهر آشوب در مناقب و سید بن طاووس در اقبال گفته اند : در این کتاب صد و پنج طریق ، و به نقل علامه امینى از ابن حجر در تهذیب التهذیب ج 7ص 337 بیش از هفتاد صحابى براى سند حدیث غدیر آمده است .
علامه امینى از " فتح البارى " نقل نموده که اکثر اسانید این کتاب حسن و صحیح هستند. همچنین سید بن طاووس به صحت نسبت کتاب به مؤلف آن تصریح نموده است .

نکات قابل توجه :
1- از این کتاب با بیش ده اسم در کتب مختلف شیعه و عامه یاد شده است که شرح آنها چنین است : 1- " کتاب الولیه "در سیر أعلام النبل و وسائل الشیعه و بحار و یضاح المکنون و معالم العلم 2- " کتاب الولیه و من روى یوم غدیر خم " در الفهرست شیخ طوسى 3- " کتاب الولیه و من روى غدیر خم "در رجال النجاشى و الغدیر فى التراث الاسلامى ص 41ش 6و تراثنا شماره 21 ( عبدالجبار رفاعى ) ص 329ش 512 4- " کتاب من روى غدیر خم " درمناقب آل أبى طالب و معالم العلم 5و 6- " الولیه کتاب من روى غدیر خم " و " الولیه " در معالم العلم 7- " کتاب الولیه فى طرق حدیث الغدیر " در الغدیر 8- " کتاب الولیه و من روى حدیث غدیر خم " در الذریعه 9- " کتاب حدیث الولیه "در تراثنا شماره 21 ( عبدالجبار رفاعى ) ص 329ش 512 10- " رساله ولایت " 11- همین نام ( حدیث الولیه ) در اقبال و الیقین و الغدیر و الذریعه .
به نظر مى رسد صحیح تراین نام همین نام ( حدیث الولیه ) است ، چرا که سید بن طاووس در اقبال و الیقین تصریح به نامگذارى مؤلف به این نام کرده و در موارد دیگر چنین تصریحى نیست ، و نیز دقت و امانت سید در نقل مطالب و اسامى و همچنین وجود نسخه اى از این کتاب در نزد او ، براى انتخاب این نام از میان تمامى اسامى کافى است .
2- نسخه اى نگاشته شده در سال 330 قمرى همراه با خط شیخ طوسى و دیگر شیوخ اسلام که بر آن نوشته بودند نزد سید بن طاووس و در کتابخانه او بوده که در فهرست کتابخانه اش آمده است .
3- علامه حاج آقا بزرگ در دو مورد از الذریعه از این کتاب به طور مستقل یاد نموده و با شماره مسلسل آورده ، و درمورد دوم به ذکر آن در مورد اول اشاره کرده است .
4- چنانچه گفته شده این کتاب تا اواسط قرن نهم موجود و بسیار مورد استفاده بوده ، ولى از آن تاریخ تکنون هیچ نسخه و یا نقلى از آن در هیچ کتابى کتاب دیده نشده است .
5- در بحار از قول علامه حلى در اجازه کبیرش سند خود ( علامه حلى ) تا ابن عقده ( مؤلف کتاب ) را براى این کتاب آورده است .
6- در الغدیر گفته که ابن اثیر در " اسدالغابه "و ابن حجر در " الاصابه " بسیار از او و کتابش نقل نموده اند.
دیث الولیه فى حدیث الغدیر ( غریفى ) = الولیه الکبرى ( عربی ، خطى )

53- حساس ترین فراز تاریخ ، خطبه رسول خدا (ص) در روز غدیر خم ( فارسی ، چاپى )

گردآورنده : مؤسسه حضرت صاحب الزمان (ع) ( مشهد ).
ناشر : همان مؤسسه .
رقعى ، 16ص .
در این کتاب خطبه غدیر به نقل از چند منبع عامى و شیعى ، و نیز داستان غدیر آمده است .

نکات قابل توجه :
1- کتاب به زبان هاى عربى با نام " خطبه النبى (ص) فى یوم غدیر خم " و اردو با نام " واقعه غدیر کاخلاصه غدیر کى دن رسول خدا (ص) کاخطبه " ترجمه شده و در غدیر با هم منتشر شده اند .
2- نام داخل کتاب " خطبه رسول خدا (ص) در روز غدیر " است .
 

54- حساسترین فراز تاریخ یا داستان غدیر ( فارسی ، چاپى )

ترجمه و نگارش جمعى از دبیران مشهد .
شرکت سهامى انتشار، تهران ، سال 1348ش .
چاپ هشتم : فجر ، تهران ، سال 1354ش .
جیبى ، 314ص .
چاپ چهاردهم : دفتر تبلیغات اسلامى ، قم ، سال 1362ش .
رقعى ، 314ص .
این کتاب یک دوره نسبتاً کامل درباره غدیر بحث کرده و در ضمن به تجزیه و تحلیل واقعه و اثرات و بازتاب آن درینده اسلام پرداخته است . بخش هاى کتاب از این قرار است :
پیشگفتار ، داستان غدیر ، اهمیت غدیر در تاریخ ، غدیر در کتاب خدا ، عید غدیر ، صحنه تاریخى غدیر ، مؤلفان اسلامى و حدیث غدیر ، نظر پیغمبر کرم (ص) در تأمین بقاى دین ، امواج غدیر ، فلسفه اجتماعى این بحث ( غدیر ) ، ( نمونه اى ) از سخنان حضرت على (ع) ، کلمات بزرگان و نویسندگان ( درباره امیرالمؤمنین (ع) ).

نکات قابل توجه :
1- این کتاب با استفاده از کتاب " الغدیر " علامه امینى تهیه و با ترجمه و تنظیم بخش هایى از آن کتاب با قلمى خاص تألیف شده است .
2- کتاب " داستان غدیر " ( جیبى ) بخشى از همین کتاب است که نیز توسط همین مؤلفین تنظیم گردیده است .
کیت یوم الغدیر ( استر آبادى ) = رساله فى الغدیر ( فارسی ، خطى )
لحلقات الذهبیه ، ج 6 ( قبیسى ) = یوم الغدیر کبر عید للمسلمین ( عربی ، چاپى )
لحلقه السادسه من الحلقات الذهبیه ( قبیسى ) = یوم الغدیر کبر عید للمسلمین ( عربی ، چاپى )
 

55- حماسه غدیر ( فارسی ، چاپى )

جمع و تدوین : سید محمد حسین ملکوتى ( متخلص به خدنگ ).
چاپ اول : انتشارات کتابخانه حسینیه آیه الله جلیلى ، کرمانشاه ، سال 1394ق ، 1352ش .
وزیرى ، 49ص .
چاپ دوم : همان ناشر، سال 1396ق ، 1354ش .
این کتاب در هشت بخش مقالاتى را از کتب چند نفر از مؤلفین جمع آورى نموده است .
1- حماسه غدیر ( هیئت تحریریه ) ، که در تجزیه و تحلیل جریان غدیر و وصیت است .
2- آشنیى با نهج البلاغه ( مرتضى مطهرى ) ، که از کتاب " سیرى در نهج البلاغه " گرفته شده است .
3- فراز درخشانى از برنامه حکومت امیرالمؤمنین (ع) ( سید مرتضى عسگرى ) که از کتاب " احادیث عیشه " گرفته شده است .
4- شعرى با عنوان : باد جان جهان فداى على (ع) ( محمد حسین بهجتى ، متخلص به : شفق ).
5- تشیع مولود اسلامى ( سید محمد باقر صدر ) که از کتاب " التشیع والاسلام " گرفته شده است .
6- سرود لحظه ها ! ( سید محمد حسین ملکوتى ، متخلص به : خدنگ ).
7- حج ، با شکوه ترین مراسم مذهبى ( محمد آخوندزاده ) ، مقاله مختصرى در این موضوع همراه با شعرى در اسرارحج از محمد حسین بهجتى ( متخلص به : شفق ) است .
لاله هاى سرخ ، شعر ( سید محمد حسین ملکوتى ، متخلص به : خدنگ )

نکته قابل توجه :
این کتاب بعنوان نشریه از کتابخانه نامبرده است که به مناسبت غدیر در سال 1354 شمسى چاپ شده است .
 

56- حماسه غدیر ( فارسی ، چاپى )

محمد رضا بن عبدالوهاب حکیمى ( یزدى ، خراسانى ).
کتاب به دو صورت به چاپ رسیده است :
1- رقعى : 354
چاپ اول : سال 1397ق ، 1355ش .
چاپ دوازدهم : دفتر نشر فرهنگ اسلامى ، تهران ، سال 1366ش .
چاپ سیزدهم ، همان ناشر، سال 1366ش .
2- وزیرى : 602ص .
چاپ دوم : چاپ درخشان ، تهران .
چاپ سوم : دفتر نشر فرهنگ اسلامى ، تهران ، حدود سال 1396ق ، 1369ش .
چاپ دیگر : سال 1372ش .
این کتاب چنانچه واضح گردید به دو اندازه رقعى و وزیرى که تعداد صفحات و مطالب نیز فرق دارد چاپ شده ، به این صورت که فقط در چاپ وزیرى بخشى شامل مقالات و اشعار از افراد مختلف اضافه گردیده است .
اما چاپ رقعى که از ابتداى چاپ وزیرى تا صفحه 355آن است چنین است :
کتاب تقریباً درباره علامه امینى و کتاب او ( الغدیر ) و استفاده شده از آن همراه با مقدمات و توضیحات مفصل است .
ابتدا سرآغاز و سپس مدخل شامل : لحظه هاى عمر و ارتباط آن به غدیر ، شمارش متأخرین عامه که غدیر را درکتبشان آورده اند. تحلیل سخن علیلى ، پرسش شیخ سلیم بشرى مصرى از سید شرف الدین و جواب او ، فلسفه سیاسى اسلام ، اهمیت اعتقادى غدیر ، لزوم رعیت چهار موضوع : 1- چگونگى کنونى جهان اسلام و مشکلات مسلمین 2- تحلیل حربه استعمار بر علیه مسلمین که تفرقه افکنى است 3- رعیت مؤلفین نسبت به احساسات خلقهاى مسلمان جهان 4- شناساندن جوهر اسلام . دنباله ابحاث : صحبت نمودن در غدیر به طور فکر آزادانه مثل تاریخ نگاران ، موضوع اسلامى کتاب " الغدیر " احیاگر سنت که منظور " الغدیر " است ، فقه تاریخ در کتاب " الغدیر ".
اضافه چاپ وزیرى که از صفحه 355آن چاپ تا آخر است .
سى و چهار مقاله که دوازده مقاله ترجمه شده از عربى و با عنوان " گردانیده ه " و بیست و سه مقاله فارسى با عنوان " نوشته ه "و نیز یازده شعر با عنوان " سروده ه " ، که همه در مدح و تقدیر از کتاب " الغدیر " است . توضیح این بخش ها چنین است :
الف ـ گردانیده ها از: 1- محمد عبدالغنى حسن 2- محمد سعید دحدوح 3- عبدالفتاح عبدالمقصود 4- سید حسن امین 5- حاج آقا بزرگ تهران 6- توفیق فکیکى 7- سیدعبدالحسین شرف الدین 8- محمد تیسیر مخزومى 9- عبدالرحمان کیالى 10- علالدین خروفه 11- بولس سلامه 12- محمد غلاب .
ب ـ نوشته ها از: 1- غلامرضا امامى 2- محمد تقى جعفرى 3- سید حسن خدیوجم 4- زین العابدین ذوالمجدین 5- حسین رزمجو 6- عبدالحسین زرین کوب 7- سید بشیر حسین زیدى 8- سید غلامرضا سعیدى 9- شبگیر 10- محمدرضا شفیعى ( کدکنى 11 سید جعفر شهیدى 12- حسن صدر 13- سید مرتضى عسگرى 14- حمید عنیت 15- على کبر فیاض 16- شیخ مجتبى قزوینى 17- میرزا خلیل کمره اى 18- مهدى محقق 19- مرتضى مدرسى ( چهاردهى ) 20- مرتضى مطهرى 21- سید حسن نصر 22- سید محمد هاشمى ( کرمانى ) 23- جلال الدین همائى .
ج ـ سروده ها از: 1- نعمت آرزم 2- مهدى اخوان ثالث 3- سید کریم فیروز کوهى 4- حبیب چیچیان 5- طه حجازى 6- قاسم رسا 7- سید محمد حسین شهریار 8- محمد عبادى خیابانى 9- عبدالباقى گولپینارلى 10- سید على گرمارودى ( موسوى ) 11- محمد رضا حکیمى .

نکته قابل توجه :
مؤلف کتاب دیگرى با نام " بعثت ، غدیر ، عاشور ، مهدى " چاپ دفتر نشر فرهنگ اسلامى ، تهران ، سال 1362مسى در 175صفحه رقعى نیز دارد، ولى چون مستقل در غدیر نبود در این کتابنامه آورده نشد.

57- حماسه غدیر از دیدگاه حضرت زهرا (س )( فارسی ، خطى )

محمد دشتى .
کتاب حاضر بیان غدیر از دیدگاه حضرت فاطمه (س ) است ، و در ضمن مطالبى در جوانب مختلف غدیر دارد.
ابحاث کتاب در سه فصل چنین است :
1- حماسه غدیر در سه بخش : 1- ضرورت یادآورى حماسه غدیر 2- روش اتمام حجت با حادثه غدیر 3- سیاست سران سقیفه ، و روش مبارزاتى حضرت فاطمه (س ) .
2- ویژگیهاى غدیر خم : 1- اجتماعى بى همانند، که در جوانب اجتماعى و معنوى انگیزه از غدیر است 2- فراوانى و انبوه حاضران 3- تحقق بیعت عمومى و همگانى 4- کیفیت والاى حماسه غدیر 5- صراحت در گفتار پیامبر (ص) : شامل مضمون فرازهیى از خطبه و بیان بعضى وقیع دیگر در غدیر 6- گواهى حاضران در صحنه غدیر 7- فراوانى راواین حدیث غدیر ( قرن اول تکنون ) : ابتدا 146صحابى که قرن اول است ، و سپس قرن هاى دیگر چنین است : قرن دوم 57 نفر، قرن هشتم 20 نفر، قرن سوم 93نفر، قرن چهارم 45نفر، قرن پنجم 24نفر، قرن هفتم 22نفر ، قرن هشتم 20نفر ، قرن نهم 18نفر ، قرن دهم 14نفر ، قرن یازدهم 12نفر ، قرن دوازدهم 13نفر ، قرن سیزدهم 13نفر، قرن چهاردهم 19نفر .
این بخش قسمت عمده اى از کتاب است کلاً اسامى 496 نفر از قرن اول تکنون نام برده شده است .
3- بهره گیرى از حدیث غدیر ، فاطمه (س ) و طرح همه جانبه حدیث غدیر ، افشاى دشمنان با یاد حماسه غدیر .

نکته قابل توجه :
1- این کتاب به صورت مقاله اى در 85صفحه وزیرى براى کنگره اى که به مناسبت غدیر در تهران برگزار مى شود تدوین شده و در آنجا قرائت خواهد شد و تصمیم بر این است که توسط مؤسسه تحقیقاتى امیرالمؤمنین (ع) به صورت کتاب مستقلى چاپ گردد.
2- کتاب دیگرى به نام " کوثر و غدیر " از حسن انصارى زاده نیز هست ، که غدیر در کلمات حضرت فاطمه (س ) رابیان نموده است .
 

58- خبر الغدیر ( عربی ، خطى )

فهرس المخطوطات فى المکتبه الغریبه فى الجامع الکبیر بصنع ( یمن ) ص 815مجموعه شماره 247ش 26

59- خصائص الغدیر ( عربی ، خطى )

محمد بن یعقوب کلینى ( ابو جعفر ، رازى ) م 328ق .
الذریعه ج 7ص 173ش 900
این کتاب در فضیل و وقیع و نیز خصیص روز غدیر است .

نکات قابل توجه :
1- چنانچه علامه ملا محمد باقر کجورى در اویل کتابش " الخصائص الفاطمیه " فرموده : این کتاب مورد اعتماد و استشهاد علما بوده و در کتب امامت از آن نقل نموده اند و به گفته علامه حاج آقا بزرگ در " الذریعه " تا سال هزار هجرى باقى بوده است ، چرا که شیخ کفعمى متوفاى 905ق این کتاب را از مصادر کتاب خود " البلد الامین " قرار داده است .
2- این کتاب در الصراط المستقیم ( بیاضى ) با نام " خصائص یوم الغدیر " آمده است .
صائص یوم الغدیر ( کلینى ) = خصائس الغدیر ( عربی ، خطى )
 

60- خطابه غدیر ( فارسی ، چاپى )

محمد باقر بن محمد اسماعیل انصارى ، خوئینى ).
چاپ اول نشر مولود کعبه ، قم ، سال 1415ق . 1374ش .
رقعى ، 80ص .
در این کتاب متن کامل خطبه غدیر با ترجمه فارسى آن آمده است . به عنوان مقدمه و آمادگى ذهنى ، چند بخش قبل از متن خطبه قرار داده شده که حقیقى از غدیر را در ذهن ترسیم مى کند. عناواین بخش ها چنین است .
غدیر عقیده م ، تصویرى از واقعه غدیر ، شیاطین و منافقین در غدیر ، نگرشى به اهداف خطابه غدیر ، سند و متن و ک ک کتابشناسى غدیر ، تهیه و تنظیم متن کامل خطبه غدیر ، متن عربى خطبه پیامبر (ص) در غدیر ، ترجمه فارسى خطبه غدیر .

نکته قابل توجه :
این کتاب خلاصه کتاب " اسرار غدیر " از همین مؤلف است . بارى توضیح بیشتر به آن کتاب در همین کتابنامه مراجعه شود.

61- الخطاب المنیر فى ذکرى عید الغدیر ( عربی ، چاپى )

حبیب بن محمد عاملى ( آل ابراهیم ، مهاجر ، حنوى ) م 1384ق .
عماره ( عراق ) ، سال 1350ق .
الذریعه ج 7 183ش 932

نکات قابل توجه :
1- مؤلف کتابى به نام " المولد و الغدیر " دارد که شامل میلاد پیامبر (ص) و سپس بیعت با امیرالمؤمنین (ع) است ،که چاپ صیدا به سال 1366ق است . ولى چون مستقلاً درباره غدیر نیست در این کتاب آورده نشده است .
2- نام مؤلف در طبقات أعلام الشیعه ( قرن چهاردهم ، نقب البشر) ج 1ص 351ش 707 " حبیب " است ولى درالذریعه و الغدیر فى التراث الاسلامى ص 67ش 62 " حبیب الله " است .
 

62- خطبه پیامبر کرم (ص) در غدیر ( فارسی ، چاپى )

حسین بن احمد عماد زاده ( عمادالدین ، اصفهانى ، کرونى ) م 1410ق .
جیبى ، 79ص .
کانون انتشارات شریعت ، تهران .
جیبى ، 95ص .
در این کتاب ابتدا مقدمه اى در تاریخچه مؤلفین غدیر و رویت کنندگان خطبه آن شامل صد و ده نفر از صحابه درشانزده صفحه و سپس متن عربى خطبه همراه با ترجمه زیرنویس و مختصر ، و نیز ترجمه فنى و مفصل در صفحه مقابل آمده است .

نکات قابل توجه :
1- این کتاب چاپ هاى گوناگون دارد که تکنون چهار چوب و نیز چندین افست از آنها دیسده شده و اکثراً به صورت هدیه توزیع مى گردد.
2- کتاب به عربى با اندکى تفاوت به نام " خطبه النبى الکرم (ص) یوم الغدیر " نیز چاپ شده و هر دو گزیده اى ازکتاب اصلى مؤلف در غدیر به نام " پیامى بزرگ از بزرگ پیامبران " است . براى توضیح بیشتر به آن کتاب مراجعه شود .
 

63- خطبه رسول کرم (ص) در سفر حجه الوداع ( فارسی ، چاپى )

مهدى ملتجى .
سازمان انتشارات اشرفى ، تهران ، چاپ اول ، سال 1356ش .
جیبى ، 76ص .
در این کتاب ابتدا احادیثى از پیامبر (ص) و نیز مقدمه اى در غدیر و سفارش به مطالعه کتب مفید بیان شده است .
سپس خطبه غدیر همراه با ترجمه آن به صورت قطعه قطعه و گاهى قضیاى مربوط به غدیر آورده شده و در ضمن ترجمه مطالبى به عنوان تایید و یا در انتقاد بر عامه و یا مطالب دیگر گفته شده است .
در آخر حدیث ثقلین و چند نصیحت اخلاقى آمده است .

نکته قابل توجه :
در این کتاب به مختصر مناسبتى در پاورقى انتقادات و انحرافات اجتماعى و دینى را یادآور شده ، نصیحى را بیان نموده است .
طبه رسول خدا (ص) در روز غدیر = حساسترین فراز تاریخ ، خطبه رسول خدا در روز غدیر ( فارسی ، چاپى )

64- خطبه غدیر ( اردو ، چاپى )

ملک محمد حیدر .
پس سى ـ یس ریتائوت ، کوهستان پریس ، لاهور ( پاکستان ) سال 1389ق .
نام این کتاب در کتاب " شیعه کتب حدیث کى تاریخ تدوین " ( سید حسین مرتضى ) آمده است .
 

65- خطبه الغدیر ( فارسی ، چاپى )

محمد حسین بن اسدالله اصفهانى ( متخلص به صغیر ).
مترجم : محمد باقر کرمانى .
تدوین : جلال الدین همائى .
تهران ، سال 1370ق ، 1329ش .
چاپ دیگر: شرکت طبع کتاب ، تهران ، کتابفروشى حاج غلامعلى کمالى ، اصفهان ، سال 1371ق ، 1330ش .
چاپ دیگر: اصفهان سال 1330ق ، 1371ش .
جیبى ، 85ص .
چاپ پانزدهم : تهران سال 1409ق ، 1367ش .
وزیرى ، 384ص .
این کتاب شامل خطبه پیامبر (ص) در روز غدیر به صورت اعراب گذارى شده و به نقل از کتاب احتجاج ( طبرسى )همراه با ترجمه فارسى آن به صورت نثر است که همه از محمد باقر کرمانى و نیز به صورت شعر از شاعر شهیر است . خطبه همراه با ترجمه در سمت چپ و اشعار در سمت راست آمده است .

نکته قابل توجه :
جناب شیخ محمد باقر کرمانى به احتمال قوى همان شیخ محمد باقر زند کرمانى است که در کتاب " پیامى بزرگ از بزرگ پیامبران " ( حسین عمادزاده ) خطبه و ترجمه او آورده شده است . براى توضیح بیشتر به آن کتاب ـ در همین کتابنامه ـ مراجعه شود.

66- خطبه الغدیر ( عربی ، چاپى )

چاپ اول : منشورات الصادق ، کربل، سال 1383ق ، 1963م .
چاپ دوم : سال 1387ق .
رقعى ، 56ص .

نکته قابل توجه :
چاپ دوم این کتاب در مجموعه اى شامل چند رساله چاپ شده است .
 

67- خطبه الغدیر ( عربی ، چاپى )

هیئت الغدیر الخیریه ( قم ).
ناشر : همان هیئت .
رقعى ، 16ص .
کتابى است مختصر که پس از مقدمه اى کوتاه درباره غدیر و خلافت ، متن عربى کامل خطبه را آورده و در اول و آخرآن دو پاورقى مفصل دارد که در واقع تاریخچه مربوط به قبل از شروع خطبه و بعد از اتمام خطبه است .
طبه الغدیر ( رضوى ) = خطبه الغدیر ، منبع الغدیر ( اردو ، چاپى )
طبه غدیر ( عماد زاده ) = پیامى بزرگ از بزرگ پیامبران ( فارسی ، چاپى )
طبه غدیر ، پیام بزرگ از بزرگ پیامبران ( عمادزاده ) = پیامى بزرگ از بزرگ پیامبران ( فارسی ، چاپى )
 

68- خطبه غدیر خم ( فارسی ، چاپى )

عباس جبروتى ( قمى ) .
چاپ : چاپخانه علمیه ، قم ، سال 1387ق .
جیبى : 16ص .
این کتاب ابتدا غزلى در توحید و سپس درباره غدیر و ترجمه قطعاتى از خطبه و واقعه غدیر آن است . بعد از آن در ظلم منافقین پس از پیامبر (ص) نسبت به اهل بیت (ع) صحبت نموده و در آخر زبان حالى از امام زمان (عج) است .

69- خطبه الغدیر ، منبع الغدیر ( اردو ، چاپى )

سید صفدر حسین رضوى ( پاکستانى ).
کراچى ( پاکستان ) ، سال 1376ق .
 

70- خطبه غدیریه ( اردو ، چاپى )

چاپ : به اهتمام : عاصى محمد میرز ، محمود آباد ، ( هند ) ، سال 1313ق ، 1986م .
وزیرى ، 44 .
این کتاب متن عربى خطبه غدیر را به صورت قطعه قطعه آورده و در زیر هر قطعه ترجمه فارسى آن را در شعر فارسى و به شکل مثنوى به طور کامل آورده است .
در آخر یازده رباعى و قصیده به عنوان تقریظ بر کتاب و نیز تاریخ چاپ آن به حساب حروف ابجد که در اصطلاح ( ماده تاریخ ) نمایده مى شود آورده شده است .

نکته قابل توجه :
احتمال مى رود مؤلف کتاب همان عاصى محمد میرزا باشد که کتاب به اهتمام او به چاپ رسیده است .
لخطبه المبارکه ( لواسانى ) = الخطبه المبارکه النبویه الغدیریه ( عربی ، چاپى )
لخطبه المبارکه الغدیریه ( لواسانى ) = الخطبه المبارکه النبویه الغدیریه ( عربی ، چاپى )